Cập nhật ngày 18/05/2020 - 20:18:53

           

Áp lực giải ngân vốn đầu tư công năm 2020

- Tính cả nguồn vốn năm 2019 chuyển sang, thì tổng vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước được phép thực hiện năm 2020 là gần 700 nghìn tỷ đồng, cao gấp hơn 2 lần kế hoạch vốn năm 2019. Điều này càng cho thấy, nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công năm 2020 là hết sức nặng nề.

4 tháng đầu năm: giải ngân mới đạt 18,89%

Báo cáo về tình hình thanh toán vốn đầu tư nguồn ngân sách nhà nước ước thực hiện tháng 4/2020 của Bộ Tài chính cho biết, ước giải ngân kế hoạch vốn đầu tư năm 2020 của các bộ, ngành Trung ương và địa phương đến hết ngày 30/4/2020 là 89.312,439 tỷ đồng, đạt 18,89% kế hoạch Nhà nước giao (cùng kỳ đạt 16,45% kế hoạch Quốc hội giao và đạt 17,16% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao), trong đó vốn nhà nước là 85.759,017 tỷ đồng, vốn nước ngoài là 3.553,422 tỷ đồng.

Có 08 bộ ngành, và 35 địa phương có số giải ngân đạt trên 20% trong đó 2 bộ ngành và 10 địa phương có tỷ lệ giải ngân trên 30% gồm: Ngân hàng Phát triển (61,09%); Kiểm toán nhà nước (39,6%); Ninh Bình (58,64%); Thái Bình (38,48%); Hưng Yên (37,25%); Nam Định (35,80%); Bắc Giang (35,76%); Nghệ An (34,76%); Phú Thọ (33,16%); Lai Châu (31,21%); Bình Thuận (30,68%) và Hà Nam (30,26%).

Tuy nhiên, bên cạnh đó, vẫn còn có 32 bộ, ngành Trung ương và 5 địa phương có số giải ngân đạt dưới 10%. Trong đó có 13 bộ, ngành gần như chưa giải ngân được kế hoạch vốn (tỷ lệ giải ngân đạt dưới 1%). Trong đó, nhiều ngành chưa giải ngân được đồng vốn nào, như: Ủy ban Dân tộc, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Hội Nhà văn Việt Nam… 2 địa phương có số vốn cần giải ngân lớn như: TP. Hồ Chí Minh (hơn 47 nghìn tỷ đồng) và Đồng Nai (hơn 13 nghìn tỷ đồng) mới giải ngân được dưới 10%.

Trong khi đó, tổng vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước được phép thực hiện năm 2020 là gần 700 nghìn tỷ đồng, gấp 2,2 lần số vốn thực giải ngân trong năm 2019 (312 nghìn tỷ đồng). Trong đó bao gồm: 470,6 nghìn tỷ đồng trong dự toán ngân sách nhà nước năm 2020 và 225,2 nghìn tỷ đồng vốn năm 2019 chuyển sang. 

Như vậy, có thể thấy, nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công năm 2020 là hết sức nặng nề. Tính cả nguồn vốn năm 2019 chuyển sang sẽ cao gấp hơn 2 lần kế hoạch vốn năm 2019.

Vẫn còn có 32 bộ, ngành Trung ương và 5 địa phương có số giải ngân đạt dưới 10%

Theo Bộ Tài chính, một số nguyên nhân ảnh hưởng tới tiến độ giải ngân như: ảnh hưởng của Tết Nguyên đán, diễn biến của dịch Covid-19, do tập trung giải ngân vốn kéo dài kế hoạch năm 2019.

Bên cạnh đó, giải ngân chậm có nguyên nhân do dự án đang hoàn thành nghiệm thu khối lượng chưa làm thủ tục thanh toán vốn ở Kho bạc Nhà nước.

Một số dự án mới chưa hoàn thành thủ tục hồ sơ theo quy định; việc thực hiện các thủ tục chuẩn bị đầu tư, công tác lựa chọn nhà thầu, giải phóng mặt bằng còn chậm. Một số chủ đầu tư cũng chưa làm hết trách nhiệm, thiếu cương quyết trong việc chỉ đạo, đôn đốc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án ngay từ đầu năm; hay năng lực  của một số đơn vị chủ đầu tư còn hạn chế, chưa nắm bắt đầy đủ các thủ tục trong đầu tư xây dựng cơ bản.

Ngoài ra, Luật Đầu tư công cho phép kế hoạch vốn năm 2019 được kéo sang năm 2020, nên các chủ đầu tư cũng tập trung giải ngân vốn kéo dài sang năm 2020. Nguồn kéo dài này là vào khoảng 61.685,1 tỷ đồng.

Cần tiếp tục gắn trách nhiệm người đứng đầu trong giải ngân vốn đầu tư

Không phải bây giờ câu chuyện giải ngân vốn đầu tư thấp mới được đặt ra. Nhiều năm gần đây, vấn đề tăng tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công cũng luôn là vấn đề thời sự của Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương. Đã là thực tế, giải ngân đầu tư công năm nào cũng chậm, trở thành sức ép thật sự với những cơ quan quản lý. Nghịch lý đói vốn phát triển, nhưng lại không giải ngân được vốn đầu tư công luôn được nhắc lại trên các diễn đàn, từ Quốc hội cho đến các hội nghị phát triển… như là điển hình cho sự yếu kém của cơ chế quản lý.

Nếu cứ tiến độ như hiện nay và không có đột phá, không có gì hứa hẹn kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công sẽ đạt tiến độ.

2 năm gần đây, Thủ tướng cũng rất “sốt ruột” trước sự ì ạch của công tác giải ngân đầu tư công. Điều này thể hiện qua việc Chính phủ đã tổ chức hội nghị quy mô cấp toàn quốc năm 2019 thúc đẩy phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công và trong năm 2020 sẽ tiếp tục có một hội nghị tương tự. Bên cạnh đó, chính quyền các địa phương, các cơ quan quản lý cũng ban hành rất nhiều văn bản hướng dẫn, kêu gọi giải ngân. Thậm chí không thiếu những mệnh lệnh hành chính, kèm theo các chế tài buộc người đứng đầu chịu trách nhiệm.

Đặc biệt, 2020 là năm diễn ra đại dịch Covid-19, trong bối cảnh nguồn vốn đầu tư khu vực tư nhân giảm sút, thì việc phấn đấu giải ngân hết nguồn lực đầu tư công trong năm 2020 sẽ góp phần quan trọng kích cầu đầu tư xã hội, duy trì đà tăng trưởng của nền kinh tế. Ngay từ đầu năm 2020, chuẩn bị đối phó với những nguy cơ từ dịch Covid-19, bên cạnh các biện pháp khác, người đứng đầu Chính phủ đặt mục tiêu tăng đầu tư công như là biện pháp quan trọng để bảo đảm tăng trưởng.

Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2020, Bộ Tài chính kiến nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ sớm ban hành nghị quyết của Chính phủ về các nhiệm vụ, giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công trong bối cảnh đại dịch Covid-19 để kịp thời tháo gỡ các rào cản, khó khăn, vướng mắc về ngân sách, đầu tư xây dựng, đẩy mạnh phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính. 

Các bộ ngành Trung ương tập trung tháo gỡ vướng mắc đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công và vốn ODA, nhất là các dự án trong điểm, quy mô lớn. Kiên quyết cắt giảm, điều chuyển vốn đầu tư của các dự án giải ngân chậm, xử lý nghiêm các trường hợp làm chậm, thiếu trách nhiệm, vi phạm quy định,

Đối với địa phương, các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, Bộ Tài chính đề nghị, cần kiên quyết cắt giảm, điều chuyển vốn đầu tư của các dự án giải ngân chậm; xử lý nghiêm các trường hợp làm chậm, thiếu trách nhiệm, vi phạm quy định theo Nghị quyết số 41/NQ-CP của Chính phủ.

Như vậy, trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác giải ngân vốn đầu tư công là rất quan trọng. Ngày 10/4/2020, tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc của Chính phủ với các địa phương, Thủ tướng Chính phủ đã nêu rõ, cần kiểm điểm trách nhiệm của người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương không chịu giải ngân, nếu đến tháng 9/2020 không giải ngân được thì báo cáo Quốc hội, điều chuyển vốn, thành lập tổ công tác đặc biệt để kiểm tra vấn đề này...

Tại buổi Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 4/2020 tổ chức vào chiều ngày 5/5 mới đây, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cũng nhấn mạnh, “thành công hay thất bại trong tăng trưởng kinh tế năm 2020 phụ thuộc nhiều vào việc giải ngân vốn đầu tư công. Các bộ trưởng, trưởng ngành, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố, nhất là các cơ quan Trung ương phải thực hiện quyết liệt, đồng bộ các giải pháp để giải ngân 100% vốn đầu tư công theo kế hoạch được giao và các nguồn vốn từ các năm trước chuyển sang”./.

Lê Vân
* Ý kiến bạn đọc
* Tin đáng chú ý
* Các tin liên quan