Cập nhật ngày 14/07/2015 - 17:07:41

           

Ngành Thủy sản đang gặp khó trong tái cơ cấu

- Qua 02 năm thực hiện tái cơ cấu, ngành Thủy sản vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, như: chế biến thủy sản còn ở dạng sơ chế, tình trạng sử dụng hóa chất còn tồn tại, ảnh hưởng đến xuất khẩu.

Vit Nam thuc nhóm 04 nước xut khu thy sn ln nht thế gii

Ti Hi ngh sơ kết 02 năm thc hin tái cơ cu sn xut ngành Thy sn, được t chc ngày 13/07/2015, theo TS. Phm Anh Tun – Phó Tng Cc trưởng Tng cc Thy sn, B Nông nghip và Phát trin nông thôn, sn xut thy sn giai đon 2011-2014 ca c nước tiếp tc duy trì tc đ tăng trưởng cao trong khi nông – lâm – thy sn.

Tng sn phm xã hi đt tc đ trên 5%/năm; giá tr sn xut thy sn tăng bình quân 4,7%/năm; t trng giá tr sn xut thy sn t 21,5% năm 2011 lên 22,7% năm 2014; tc đ tăng tng sn lượng thy sn cao hơn tc đ tăng din tích; kim ngch xut khu thy sn tăng trung bình gn 8%/năm.

Thông qua đó, đưa Vit Nam đng th ba thế gii v sn lượng tôm, thuc nhóm 4 nước xut khu thy sn ln nht thế gii.

Thi gian qua, các đa phương vùng Duyên hi Nam B đã phát huy tt li thế đc trưng ca Vùng, có cơ cu sn xut tôm sú - tôm th chân trng hp lý phù hp vi các vùng sinh thái đc trưng tng đa phương.

Tính đến tháng 6 năm 2015, hình thc nuôi qung canh và qung canh ci tiến (chuyên tôm sú) n đnh khong 540.000 ha, tăng 89% din tích nuôi. Cơ cu tôm sú và tôm th chân trng có s dch chuyn. Tôm th chiếm 12,5% din tích nuôi, nhưng chiếm ti 57% sn lượng; tôm sú chiếm 87% din tích nuôi, song ch chiếm 43% sn lượng. Do chuyn đi tích cc v cơ cu, phương thc nuôi, năm 2014 sn lượng tôm c nước đt 658.000 tn, tăng 120.000 tn so vi năm 2013.

Bên cnh đó, din tích nuôi cá tra trong 2 năm 2014-2015 tiếp tc duy trì din tích, năng sut, sn lượng, đng thi nâng cao được cht lượng và giá tr sn phm cá tra vi din tích th nuôi năm 2014 đt 5.500 ha, sn lượng thu được 1,1 triu tn; khi lượng xut khu đt 750 nghìn tn, kim ngch xut khu đt 1,7 t USD.

Hin c nước có hơn 100 tri sn xut ging cá tra tp trung ti các tnh Đng Tháp, An Giang, Cn Thơ, Tin Giang. Sn xut tôm ging được đc bit quan tâm, khu vc Đng bng sông Cu Long hin có 1.200 tri ging, chiếm 52% s tri ging c nước, sn xut khong 45-50 t con ging/năm, bng 40% sn lượng ging c nước. Ging tôm được sn xut ch yếu ti tnh Bc Liêu và Cà Mau, hin ti đáp ng 30-40% nhu cu nuôi tôm ca khu vc.

Nhưng, vn còn nhiu hn chế

Cũng theo báo cáo ca B Nông nghip và Phát trin nông thôn, mi ch có 36/63 tnh, thành ph hoàn tt vic xây dng Đ án tái cơ cu ngành nông nghip, trong đó có ngành Thy sn.

Đi vào tng lĩnh vc c th, ngành Thy sn vn còn nhiu hn chế, như: chưa gây dng được ngun ging đáp ng được yêu cu c v s lượng và cht lượng, hơn na đu tư cho lĩnh vc này chưa thc s bài bn và tương xng vi yêu cu ca th trường. Hot đng kim dch, thanh tra, qun lý kinh doanh tôm ging còn khá lng lo, dn đến tình trng các ging tôm tt xu b trn ln ln vào nhau các tri sn xut ging.

Theo TS. Phm Anh Tun, Phó Tng Cc trưởng Tng cc Thy sn, Vit Nam xác đnh 04 loi thy sn chính bao gm: tôm, cá tra, cá rô phi và nhuyn th, nhưng ngay c vi nhng đi tượng nuôi ch lc này, nước ta vn chưa có nhiu công trình nghiên cu c th. Vic nghiên cu v các loi ging là khâu yếu nht, đc bit là thiếu các công trình nghiên cu v các loi ging có kh năng chu bnh và thích ng vi biến đi khí hu nên hu như phi nhp ging thy sn t nước ngoài.

Trong quá trình nuôi, do người dân chưa tuân th nghiêm ngt các quy trình nuôi an toàn dn ti dư tha cht, mt đ ao nuôi ln dn ti dch bnh phát sinh thường xuyên. Thc tế, đ gim hn chế dch bnh, vic tiêm phòng các loi vc xin có vai trò ln, nhưng công ngh sn xut vc xin trong phòng chng các loi bnh thy sn, chế phm sinh hc nước ta còn kém, không có nhiu sn phm cht lượng cao nên vn ph thuc vào nhp khu.

Khâu chế biến thy sn mi ch dng li ch yếu công đon sơ chế. Theo s liu Hi quan, xut khu thy sn dng tươi, đông lnh (sơ chế) ca Vit Nam chiếm khong 75,5% tng giá tr xut khu thy sn các loi.

Chính vì vy, mc dù là nhà cung cp ln nhiu loi thy sn cho th trường thế gii, nhưng Vit Nam vn chưa to được v thế vng chc, chưa xây dng được thương hiu cho các sn phm và chưa có kh năng chi phi th trường. Kh năng t ch v nguyên liu ca khâu chế biến vn còn nhiu hn chế, đc bit là đi vi ngành tôm do quy trình nuôi trng thy sn phc tp, tn kém chi phí, ri ro cao và mc thâm dng đt sn xut ln, đòi hi các doanh nghip phi có tim lc v vn ln và năng lc qun lý hin đi.

Theo s liu ca Vin Chính sách và Chiến lược Phát trin nông nghip nông thôn (IPSARD), các doanh nghip chế biến thy sn hàng đu hin nay ch có kh năng ch đng được ti đa 20% nguyên liu.  

Tình trng s dng hóa cht, cht cm và thuc kháng sinh trong nuôi trng và chế biến thy sn vn rt ln nh hưởng đến xut khu. Theo Cc Qun lý cht lượng nông, lâm sn và thy sn (B Nông nghip và Phát trin nông thôn), năm 2014 ngành Thy sn đã tiếp nhn rt nhiu thông tin cnh báo v các lô hàng thy sn xut khu ca Vit Nam không đm bo an toàn thc phm, do dư lượng hóa cht kháng sinh vượt mc gii hn ti đa cho phép hoc do phát hin kháng sinh cm s dng trong sn phm ti mt s th trường quan trng, như: Hoa Kỳ, Nht Bn và EU. 

Theo ông Lê Văn Quang, Ch tch Hi đng qun tr, Tng Giám đc Công ty c phn Tp đoàn Thy sn Minh Phú chia s, mc dù nhiu doanh nghip mong mun có ngun nguyên liu sch đ chế biến xut khu, song cho đến nay Vit Nam vn chưa có mt quy trình nuôi tôm hoàn thin không có thuc kháng sinh hay nuôi tôm sinh thái. 

Hướng đến phát trin bn vng đ tái cơ cu thành công

Nhìn chung, ngành Thy sn Vit Nam còn có rt nhiu khó khăn và th thách cn phi gii quyết nhm nâng cao giá tr xut khu thy sn, m rng th trường, đ cho ngành Thy sn thc s xng đáng vi tim năng to ln ca nó.

Cũng ti Hi ngh nói trên, B trưởng Cao Đc Phát nhn mnh: ngành Thy sn là mt trong nhng ngành trng yếu ca nông nghip Vit Nam vi nhiu tim năng, li thế và tc đ tăng trưởng cao so vi nhiu nghành khác. Song trong bi cnh hi nhp kinh tế thế gii hin nay, cnh tranh ca ngành thy sn Vit Nam và các nước có thế mnh đang ngày càng gay gt.

Do đó, đ phát trin ngành Thu sn bn vng, B trưởng yêu cu trong thi gian ti, các đa phương cn tiếp tc tp trung ch đo, to môi trường thun li nht đ phát trin nhanh, mnh, bn vng và hiu qu đi vi các sn phm hàng hoá là các đi tượng nuôi ch lc như tôm, cá tra. Bên cnh đó, ngành nông nghip cn duy trì n đnh din tích và sn lượng tôm sú, phát huy li thế nuôi tôm sú ti các vùng sinh thái đc trưng tôm - rng ngp mn; tôm - lúa nhm gi li thế cnh tranh và th trường xut khu tôm sú trên thế gii.

C th, đi vi tôm th chân trng, ngành ch nên phát trin nuôi nhng vùng có li thế và t chc kim soát tt dch bnh đ gia tăng sn lượng và giá tr xut khu t tôm th chân trng; t chc hướng dn tt quy trình nuôi tôm nước l đúng qui trình k thut, có ao lng đúng quy cách và th ging nuôi khi điu kin thi tiết thun li.

Cùng vi đó, cn nâng cao năng sut, sn lượng ti các vùng nuôi tôm qung canh, qung canh ci tiến trên cơ s nâng cp h thng thu li, áp dng rng rãi công ngh nuôi tiên tiến; qun lý cht con ging bo đm cht lượng cung cp cho người nuôi. Ngoài ra, ngành nông nghip cn hướng dn người nuôi các bin pháp c th phòng nga dch bnh cho tôm, khuyến khích áp dng các mô hình nuôi tiên tiến như: nuôi trong nhà kính; nuôi nhiu giai đon; nuôi tôm khép kín, ít thay nước... đ kim soát tt môi trường, hn chế dch bnh.

Đi vi cá tra, Ngành cn tăng cường tuyên truyn, khuyến cáo người nuôi tuân th đúng quy đnh đăng ký nuôi cá tra thương phm, đăng ký cp mã s nhn din cơ s; doanh nghip không chế biến, lưu thông sn phm cá tra không bo đm cht lượng theo quy đnh ca Ngh đnh s 36/2014/NĐ-CP ca Chính ph, ngày 29/04/2014. Đc bit, các đa phương cn xây dng liên kết chui giá tr trong sn xut, kinh doanh./.

Tài liu tham kho:

1. Tng Cc Thy sn – B Nông nghip và Phát trin nông thôn (2015). Hi ngh sơ kết 02 năm thc hin tái cơ cu ngành Thy sn, ngày 13/07, Bc Liêu

2. Hu Hoài (2015). Đu tư khoa hc cho thy sn: Va thiếu, va yếu, truy cp t http://hanoimoi.com.vn/Tin-tuc/Khoa-hoc/759503/dau-tu-khoa-hoc-cho-thuy-san-vua-thieu-vua-yeu

Lê Thủy
* Ý kiến bạn đọc
* Tin đáng chú ý
* Các tin liên quan