Tăng trưởng năm 2018: Triển vọng, nhưng không thể chủ quan!

Cập nhật ngày 25/05/2018 - 07:00:55

           

Tăng trưởng năm 2018: Triển vọng, nhưng không thể chủ quan!

- Mặc dù khẳng định rằng, trong năm 2018, thuận lợi đan xen thách thức và thuận lợi nhiều hơn, nhưng đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư vẫn cho rằng, cần cẩn trọng và không chủ quan trong điều hành.

Ông Trần Quốc Phương, Vụ trưởng Vụ Tổng hợp kinh tế quốc dân, người phát ngôn của Bộ Kế hoạch và Đầu tư/ Ảnh Đức Trung

Nhiều tín hiệu tích cực trong năm 2017 và đầu năm 2018

Tại Kỳ họp thứ 4 của Quốc hội hồi tháng 10/2017, báo cáo về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2017, Chính phủ cho biết trong 13 chỉ tiêu Quốc hội giao có 05 chỉ tiêu vượt và 08 chỉ tiêu đạt. Trong đó tốc độ tăng GDP đạt 6,7%, tổng kim ngạch xuất khẩu tăng 14,4%, tốc độ tăng CPI bình quân khoảng 4%, xuất siêu và tỷ lệ hộ nghèo là 1,51% và xuất siêu...

Bước sang năm 2018, tại Kỳ hợp thứ 5 này, Chính phủ đã có báo cáo bổ sung kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế xã hội 2017 thì có 6 chỉ tiêu cao hơn báo cáo ở Kỳ họp thứ 4.

Báo cáo mới cho biết, có 8 chỉ tiêu vượt kế hoạch, 4 chỉ tiêu đạt kế hoạch. Trong đó, tốc độ tăng GDP đạt 6,81%, nhập siêu bằng 1,4% tổng kim ngạch xuất khẩutốc độ tăng CPI thấp, chỉ là  3,53%... giảm tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều là 1,51%... 

Nhận định về những con số trên, ông Trần Quốc Phương, Vụ trưởng Vụ Tổng hợp kinh tế quốc dân, người phát ngôn của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, chia sẻ: “Đã lâu lắm rồi chúng ta mới đạt kết quả như vậy”.

Giải thích vì sao có sự khác giữa 2 báo cáo, ông Trần Quốc Phương, cho biết: “Báo cáo tại Kỳ họp thứ 4 của Quốc hội là trên cơ sở tình hình kinh tế - xã hội 9 tháng đầu năm và dự kiến khả năng thực hiện quý IV. Báo cáo lần này là dựa trên kết quả thực hiện cả năm, cập nhật số liệu mới nhất”.

Đi sâu vào phân tích các chỉ tiêu trong báo cáo cập nhật, ông Phương nhấn mạnh về 3 chỉ tiêu quan trọng vượt mức Quốc hội giao.

Đó là “Tốc độ tăng trưởng kinh tế GDP, tốc độ tăng giá tiêu dùng và tỷ lệ hộ nghèp. Đây là 3  chỉ tiêu toàn diện của nền kinh tế,  phản ánh cả kết quả phát triển kinh tế, an sinh xã hội và ổn định vĩ mô”, ông Phương nói.

Chỉ duy nhất có 01 chỉ tiêu không đạt là “Giảm tỷ suất tiêu hao năng lượng trên một đơn vị GDP”. Chỉ tiêu này chỉ đạt 0,5% (chỉ tiêu được giao là  1,5%), không đạt vì các ngành sản xuất chậm triển khai ứng dụng và chuyển đổi các dây chuyền công nghệ sử dụng ít năng lượng.

“Để thực hiện được chỉ tiêu này thì phải có thời gian, cần chi phí lớn và sự thay đổi nhận thức của doanh nghiệp đồng thời cần có có chính sách khuyến khích doanh nghiệp chuyển đổi sang các dây chuyền công nghệ tiết kiệm năng lượng”, ông Phương lý giải.

Đó cũng là lý do Chính phủ đề xuất để lại chỉ tiêu này đánh giá trong kế hoạch 5 năm, thay vì năm một như hiện nay.

Nhận định chất lượng tăng trưởng hiện nay thấp là “không công bằng”.

Ông Phương cũng cho rằng, nhận định chất lượng tăng trưởng hiện nay thấp là “không công bằng”. Chất lượng tăng trưởng thể hiện ở tốc độ tăng trưởng và gắn với công bằng xã hội và phát triển xã hội. Thực tế, chất lượng tăng trưởng đã có cải thiện.

Điều này thể hiện qua 4 khía cạnh. Một là, chỉ số về tốc độ tăng trưởng GDP.

"Nếu nhìn vào chỉ số về tốc độ tăng trưởng, từ năm 2011 đến nay, tốc độ tăng bình quân đều trên 6%, thì đây là tốc độ khá", ông Trần Quốc Phương nhận định.

Hai là, chỉ số năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) đang tiến bộ dần, hiện đạt trên 40%.

Ba là, năng suất lao động có cải thiện, dù so với yêu cầu thì chưa đạt.

Bốn là, thu nhập bình quân đã cải thiện, hiện ở mức 2.385 USD/người, gần gấp đôi so với năm 2010 và gấp 3 lần so với 2007.

Tuy nhiên, so với đòi hỏi của nền kinh tế thì đóng góp TFP phải tăng nhanh hơn nữa, thu nhập bình quân còn xa so với các nước... 

Đặc biệt, trong những năm qua, nền tảng kinh tế ổn định, an sinh xã hội được đảm bảo... Đánh giá chỉ số HDI phát triển con người năm 2017của các tổ chức quốc tế đối với Việt Nam ở mức khá, lần đầu tiên vượt Philipines.

Kinh tế 2018, chưa có nhiều yếu tố nổi trội như năm 2017

Sang năm 2018, tăng trưởng kinh tế ghi nhận mức cải thiện ấn tượng, tình hình kinh tế thế giới tiếp tục đà phục hồi và được dự báo tiếp tục tăng trưởng cao, nhưng tình hình quốc tế dự báo sẽ còn diễn biết khó lường, chứa đựng nhiều rủi ro và phức tạp.

Các quý còn lại của năm 2018 sẽ phải so sánh với một nền rất cao của năm 2017, nên kết quả sẽ chậm lại. Nếu muốn duy trì như mọi năm thì năm 2018 phải có yếu tố nổi trội.

Nhưng, dù đã tổ chức rà soát, đánh giá động lực tăng trưởng, theo ông Phương nhưng đến nay vẫn chưa nhìn thấy yếu tố nổi trội nào cho tăng trưởng năm 2018.  

Cụ thể, Samsung và Formosa là hai yếu tố đột biến làm nên tốc độ tăng trưởng cao trong năm 2017. Bước sang năm 2018, dù Formosa đã công bố kế hoạch khởi động lò cao số 2 và Samsung có chia sẻ về tốc độ tăng trưởng của công ty nhưng so với mức độ đột biến như năm 2017 thì “chưa chắc đã bằng”.

“Đối với động lực tăng trưởng như vậy, đánh giá lại, chưa thể có đột biến như năm 2017. Và kết quả đạt được năm nay, nếu so sánh với năm 2017, thì tốc độ tăng trưởng những quý cuối năm sẽ chùng xuống”, người phát ngôn Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết .

Tuy nhiên, điều này là khách quan chứ không phải thể hiện nội lực nền kinh tế yếu đi.

“Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã báo cáo Chính phủ, yêu cầu các bộ ngành, địa phương phải rà soát lại các dự án lớn đang trong quá trình triển khai. Cái nào sắp hoàn thành thì phải đẩy nhanh tiến độ, đưa vào sản xuất để tạo thêm động lực cho nền kinh tế”, ông Phương chia sẻ về hành động của cơ quan hoạch định chính sách.

Phải hết sức tỉnh táo vì khó khăn thách thức vẫn còn

Bên cạnh đó, ông Phương cũng chia sẻ sự quan ngại về ẩn số lạm phát. Lạm phát năm 2018 dự báo chịu nhiều sức ép do diễn biến phức tạp của giá dầu thế giới và thách thức từ các chính sách điều chỉnh giá sắp thực thi như tăng lương, điều chỉnh giá dịch vụ y tế, giáo dục...

 Lạm phát cao sẽ tác động tới nền tảng đang rất cần đó là kinh tế vĩ mô ổn định.

Mặc dù vậy, ông Phương cũng khá lạc quan với bức tranh kinh tế - xã hội năm 2018, bởi thuận lợi và khó khăn đan xen nhưng yếu tố thuận lợi nhiều hơn.

Với nền tảng vĩ mô tương đối ổn định, những cải thiện mạnh mẽ về cơ chế chính sách liên quan đến cải cách thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, cải cách hành chính, giảm chi phí kinh doanh,... được Chính phủ chỉ đạo quyết liệt thực hiện sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả, hỗ trợ tốt hơn cho hoạt động của doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển.

Thực tế cho thấy, nhiều tổ chức quốc tế dự báo kinh tế nước ta tiếp tục xu hướng phát triển tốt. Điển hình như dự báo của Ngân hàng Phát triển ADB đã đưa ra dự báo tăng trưởng của Việt Nam cao hơn dự báo của Chính phủ.

“Nhìn vào triển vọng thế cho ta thêm tự tin, nhưng phải hết sức tỉnh táo vì khó khăn thách thức đang còn”, ông Phương nói. /.

Phương Anh
Tin xem nhiều
* Ý kiến bạn đọc
* Tin đáng chú ý
* Các tin liên quan