Cập nhật ngày 24/01/2017 - 22:08:26

           

Chuyên gia nói gì về việc thu phí hạ tầng cảng biển ở Hải Phòng?

- Quy định về thu phí sử dụng hạ tầng với doanh nghiệp xuất nhập khẩu của Hải Phòng đang để lại nhiều ý kiến trong cộng đồng doanh nghiệp và được cho là đi ngược lại với tinh thần kiến tạo, phục vụ doanh nghiệp đang được Chính phủ xây dựng.

Cụ thể, ngày 13/12/2016, HĐND TP. Hải Phòng ban hành Nghị quyết số 148/2016/NQ-HĐND, về việc quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử phí sử dụng công trình, kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ, tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu cảng biển Hải Phòng.

Theo đó, từ ngày 01/01/2017, HĐND Thành phố yêu cầu các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hoá nhập khẩu, hàng hoá xuất khẩu, hàng tạm nhập tái xuất, hàng chuyển khẩu, hàng gửi kho ngoại quan phải nộp phí khoảng 2,2-4,8 triệu đồng/container, tuỳ trọng tải. Đối với hàng quá cảnh, mức phí 500 nghìn-1 triệu đồng/container.

Theo quy định này, trước khi làm thủ tục qua các cửa khẩu cảng biển, doanh nghiệp đến các điểm thu phí nhận Tờ khai phí do cơ quan thu phí cung cấp, lập tờ khai phí gửi cho cơ quan thu phí. Đồng thời, nộp tiền phí và nhận biên lai thu phí.

Đây là đề án của UBND Thành phố đã được Kỳ họp thứ 3, HĐND thành phố khóa 15 vừa qua. Trước đó, quy định về phí hạ tầng cảng biển là sự tiếp nối phí hàng tạm nhập tái xuất đã được Thành phố tổ chức thu từ cuối năm 2013, số thu tăng dần qua từng năm và năm 2016 đạt 750 tỷ đồng.

Tuy nhiên, UBND Thành phố cho rằng, để phù hợp với danh mục phí và lệ phí ban hành kèm theo Luật Phí và lệ phí có hiệu lực thi hành từ năm 2017, cần thiết xây dựng một loại phí mới thuộc thẩm quyền phê duyệt của HĐND Thành phố. Đó chính là phí hạ tầng cảng biển, ngoài việc thu phí hàng tạm nhập tái xuất như mấy năm qua, mở rộng thêm diện nộp phí, đồng thời quy định rõ mức thu đối với từng loại hàng hóa.

Theo Sở Tài chính Hải Phòng, với sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển Hải Phòng đạt khoảng 80 triệu tấn, dự kiến số thu phí năm 2017 sẽ khoảng 1.500 tỷ đồng.

Tuy nhiên, quy định này đang để lại nhiều ý kiến trong cộng đồng doanh nghiệp và được cho là đi ngược lại với tinh thần kiến tạo, phục vụ doanh nghiệp đang được Chính phủ xây dựng.

Bình luận về việc thu phí cảng biển ở Hải Phòng, bà Nguyễn Minh Thảo, Ban Môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh, Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương cho biết, quy định này đang đi ngược với những nỗ lực của Chính phủ trong thời gian qua về cải thiện môi trường kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển.

Theo phân tích của bà Thảo, việc yêu cầu doanh nghiệp phải nộp giấy tờ thu phí sử dụng hạ tầng cảng biển là trái với quy định tại Thông tư 38/2015/TT-BTC về thủ tục hải quan thuế xuất khẩu nhập khẩu quản lý thuế hàng xuất nhập khẩu. Theo Thông tư 38, hồ sơ hải quan không bao gồm giấy tờ này. Tổng cục Hải quan đã kịp thời ban hành văn bản yêu cầu Cục hải quan TP. Hải Phòng không được yêu cầu doanh nghiệp nộp, hoặc xuất trình các chứng từ, giấy tờ khác ngoài các chứng từ trong bộ hồ sơ hải quan (Công văn số 221/TCHQ-GSQL, ngày 10/01/2017).

Quy định này đang đi ngược với những nỗ lực của Chính phủ trong thời gian qua về cải thiện môi trường kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển. Sự tuỳ ý trong việc ra quyết định của Hải Phòng, chỉ xét tới lợi ích của ngân sách địa phương, bỏ qua lợi ích của doanh nghiệp. Vì vậy, kiến nghị cần bãi bỏ ngay quy định về việc thu phí này.

Bà Nguyễn Minh Thảo, Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương

Bên cạnh đó, việc thu phí này còn chồng chéo với nhiều loại phí khác mà doanh nghiệp đang phải trả, như: phí nâng hạ container, xếp dỡ, lưu kho, bảo trì đường bộ, cầu đường…

Đặc biệt, không có căn cứ khi đưa ra các mức phí hạ tầng khác nhau. Đồng thời, mức phí áp đặt quá cao, tốn kém thời gian, ảnh hưởng nghiêm trọng tới hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Ngoài ra, Nghị quyết 148 ban hành ngày 13/12/2016 và hiệu lực thực hiện thu phí từ 01/01/2017 khiến doanh nghiệp không kịp điều chỉnh kế hoạch, gây bức xúc cho doanh nghiệp.

Từ những vấn đề trên cho thấy, bà Thảo nhận định, sự tuỳ ý trong việc ra quyết định của Hải Phòng, chỉ xét tới lợi ích của ngân sách địa phương, bỏ qua lợi ích của doanh nghiệp. Vì vậy, kiến nghị cần bãi bỏ ngay quy định về việc thu phí này.

Theo luật gia Lê Duy Bình, Công ty Economica Việt Nam cho biết, nếu tổng sản lượng hàng hóa qua cảng biển Hải Phòng năm 2017 chỉ duy trì ở mức 80 triệu tấn bằng với mức của năm 2016, ngân sách nhà nước của TP. Hải Phòng sẽ thu được khoảng 1.500 tỷ đồng. So với mức  thu ngân sách nội địa cả năm 2016 của Thành phố vào khoảng 17.000 tỷ đồng, thì mức thu phí cảng biển sẽ chiếm tới 9,5% tổng thu ngân sách của Thành phố vào năm 2017 và sẽ góp phần quan trọng để tăng mạnh nguồn thu ngân sách của Thành phố trong năm tới. Với tỷ trọng cao như vậy, có thể rất dễ hiểu tại sao TP. Hải Phòng lại hành động rất nhanh và là trở thành là địa phương đầu tiên của cả nước triển khai việc thu khoản phí này.

Tuy nhiên, khoản thu ngân sách 1.600 tỷ này sẽ đồng nghĩa với việc chi chí của các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp dệt may có lượng hàng rất lớn xuất, nhập khẩu (XNK) qua cảng Hải Phòng sẽ tăng lên 1.600 tỷ đồng. Đây là một khoản chi phí tăng thêm rất lớn đối với các doanh nghiệp, đặc biệt các doanh nghiệp  trong ngành dệt may, bông sợi vốn đang phải gồng mình điều chỉnh trước những mức lợi nhuận biên ngày càng mỏng do chi phí lao động ngày một tăng dần, chi phí bảo hiểm xã hội ngày một tăng trong những năm vừa qua. Chi phí tăng thêm này sẽ tạo thêm sức ép lớn hơn đối với các doanh nghiệp, giảm năng lực cạnh tranh của họ khi so sánh với các doanh nghiệp khác trong khu vực.

Việc thu phí này đáng lẽ ra phải được thực hiện qua một quy trình về đánh giá tác động chính sách theo quy định của Luật Ban hành Văn bản Quy phạm pháp luật nhằm xác định cụ thể các chi phí – lợi ích của đề án này và đưa ra phương án phù hợp nhất và hài hòa được lợi ích của Nhà nước và doanh nghiệp.

Luật gia Lê Duy Bình, Công ty Economica Việt Nam

Việc thu phí cho bất kể hạ tầng nào đó có thể chấp nhận, tuy nhiên, mức phí này cần ở mức phù hợp và phải công khai minh bạch, trước khi đưa ra triển khai lấy ý kiến tham vấn của doanh nghiệp.

PGS, TS. Đinh Việt Hòa, Chủ tịch Hiệp hội khởi nghiệp quốc gia

Vì vậy, cần phải giải quyết một cách hài hòa lợi ích của Nhà nước và doanh nghiệp trong quyết định này. Việc thu phí này đáng lẽ ra phải được thực hiện qua một quy trình về đánh giá tác động chính sách theo quy định của Luật Ban hành Văn bản Quy phạm pháp luật nhằm xác định cụ thể các chi phí – lợi ích của đề án này và đưa ra phương án phù hợp nhất và hài hòa được lợi ích của Nhà nước và doanh nghiệp.

Hơn nữa, do đây là quyết định có ảnh hưởng trực tiếp tới cộng đồng doanh nghiệp, nên đáng lẽ ra quyết định này cũng cần phải được tham vấn chặt chẽ với cộng đồng doanh nghiệp thông qua VCCI và các hiệp hội doanh nghiệp theo đúng các quy định hiện hành. Tuy nhiên, dường như các quy trình này chưa được thực hiện một cách đầy đủ, khiến cho cộng đồng doanh nghiệp hoàn toàn bất ngờ và bày tỏ sự quan ngại về ảnh hưởng của quyết định này đối với năng lực cạnh tranh và khả năng sinh tồn của doanh nghiệp mình.   

Về phía doanh nghiệp, PGS, TS. Đinh Việt Hòa, Chủ tịch Hiệp hội khởi nghiệp quốc gia cho rằng, việc thu phí cho bất kể hạ tầng nào đó có thể chấp nhận, bởi chuyện thu hồi vốn đầu tư hạ tầng là rất bình thường, chứ không thể cho không. Tuy nhiên, mức phí này cần ở mức phù hợp và phải công khai minh bạch, trước khi đưa ra triển khai lấy ý kiến tham vấn của doanh nghiệp. Bởi, nếu mức phí quá cao sẽ gây ra gánh nặng cho doanh nghiệp, xa hơn nữa là người tiêu dùng vì chi phí sẽ tính vào giá bán sản phẩm./.

Kim Hiền
* Ý kiến bạn đọc
* Tin đáng chú ý
* Các tin liên quan