Cập nhật ngày 19/09/2019 - 08:45:19

           

Dự thảo Luật Lao động (sửa đổi) trở thành “rào cản” phát triển của doanh nghiệp?

- Ngày 18/09/2019, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) đã tổ chức Hội thảo “Dự thảo Bộ luật Lao động: Những tác động bất lợi tới nền kinh tế”. Nhiều ý kiến tại hội thảo cho rằng dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) còn nhiều “điểm mờ” sẽ có thể trở thành rào cản, gây ảnh hưởng đến sự phát triển doanh nghiệp.

"Nóng" về tăng làm thêm giờ và tiền lương

Góp ý chi tiết cho dự thảo Bộ luật Lao động, bà Trần Thị Lan Anh - Phó Tổng thư ký VCCI, Giám đốc văn phòng Giới sử dụng lao động nêu lên 8 vấn đề lớn cần được xem xét sửa đổi, bổ sung trong dự thảo. Trong đó, đáng chú ý là thời gian làm thêm và cách tính thời gian làm thêm giờ của lao động; vấn đề tiền lương.

Cụ thể, theo bà Lan Anh, Bộ luật Lao động hiện hành đang quy định tổng số giờ làm thêm tối đa trong năm của Việt Nam bị hạn chế ở mức 200 giờ/năm. Mức này thấp hơn rất nhiều so với các quốc gia đang cạnh tranh lao động với Việt Nam.

Bà Trần Thị Lan Anh - Phó Tổng thư ký VCCI, Giám đốc văn phòng Giới sử dụng lao động trình bày tại Hội thảo

Xét trên ngành nghề, quy định này chưa phù hợp với những ngành nghề sản xuất trực tiếp, do đó hạn chế năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, do năng suất lao động của người lao động Việt Nam còn thấp, tỷ trọng các ngành nghề thâm dụng lao động có giá trị gia tăng thấp vẫn còn lớn nên nhu cầu mở rộng khung thỏa thuận làm thêm giờ là nhu cầu thực tế, để góp phần tăng thu nhập cho người lao động.

Do đó, VCCI kiến nghị, không nên quy định giới hạn giờ làm thêm theo tuần, theo tháng, chỉ quy định theo năm. “Đảm bảo số giờ thêm của người lao động không quá 500 giờ/năm, trừ một số ngành nghề, công việc được làm thêm giờ không quá 600 giờ/năm”.

Về tiền lương làm thêm giờ, phía VCCI cũng cho rằng, tiền lương làm thêm giờ ở Việt Nam hiện nay đang cao hơn so với tiền lương làm thêm giờ của nhiều quốc gia khác. Quy định mới sẽ khiến chi phí doanh nghiệp tăng cao, khó quản lý, theo dõi và làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

VCCI đề xuất, lương trả cho người lao động làm thêm giờ được tính như sau: vào ngày bình thường, ít nhất bằng 150%; Vào ngày nghỉ hàng tuần, ít nhất bằng 200%; Vào ngày nghỉ lễ, tết… ít nhất bằng 300%.

Liên quan đến quy định giờ làm việc bình thường, theo nghiên cứu của VCCI, đa số các nước có GDP dưới 3.000 USD/người (trong đó có Việt Nam) đều đang quy định làm việc 48 giờ/tuần. Việc giảm thời gian làm việc bình thường xuống 44 giờ/tuần thay vì 48 giờ/tuần như hiện nay sẽ là suy giảm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp không đáp ứng được yêu cầu của khách hàng, gây mất niềm tin của khách hàng. Chưa kể, việc giảm giờ làm được cho là sẽ khiến giảm thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài và nguồn thuế của doanh nghiệp đóng góp cho Nhà nước bị sụt giảm đáng kể.

Đồng quan điểm, một số hiệp hội (VASEP, VITAS, LEFASO, JCCI, VEIA, AMCHAM) cho rằng, dự thảo Bộ luật Lao động mới có thể khiến nhiều doanh nghiệp phải thu hẹp sản xuất, cắt giảm lao động dôi dư do năng lực tài chính hiện tại của nhiều doanh nghiệp chưa đáp ứng được yêu cầu của dự thảo mới.

Liên quan đến quy định số giờ làm thêm của lao động, phía các hiệp hội nêu quan điểm: “Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra, trước khi tính đến mục tiêu bảo vệ sức khỏe của người lao động, cần tính đến nhu cầu của nhiều người lao động là “cần tiền” để trang trải cuộc sống.

Hầu hết người lao động đều sẵn sàng, thậm chí tự nguyện viết đơn xin làm thêm giờ. Nếu giảm giờ làm việc bình thường, giới hạn giờ làm thêm trong một số ngành nghề theo dự thảo sẽ làm cản trở mong muốn chính đáng của người lao động”.

Toàn cảnh buổi Hội thảo

“Rào cản” doanh nghiệp phát triển?

Tại Hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng, dự thảo Bộ luật Lao động mới còn nhiều “điểm mờ” sẽ có thể trở thành “rào cản” gây ảnh hưởng đến sự phát triển doanh nghiệp trong quá trình áp dụng như các quy định về kỷ luật lao động, sa thải lao động, các quy định về tập nghề, sử dụng lao động thuê lại… Điều này vô tình đã tạo “khoảng trống” cho pháp luật. Trong thực tiễn, khi các bên đánh giá độc lập cũng như các cơ quan nhà nước có thẩm quyền thanh tra, giải quyết khiếu nại, khởi kiện, đình công khi gặp phải các quy định mờ này thường diễn giải theo hướng “có lợi hơn cho người lao động” nên càng gây khó khăn hơn cho doanh nghiệp.

TS. Vũ Thành Tự Anh - Giám đốc Nghiên cứu của chương trình Giảng dạy kinh tế Fullbright cũng đánh giá, dự thảo Bộ luật Lao động còn giữ “tư duy tương đối bảo thủ, lạc hậu, là bước lùi so với Bộ luật năm 2012. Bộ luật hiện nay can thiệp quá sâu vào quan hệ lao động, không có tính thị trường, đi ngược lại lợi ích của nền kinh tế”.

Theo TS. Nguyễn Đình Cung - nguyên Viện trưởng CIEM cho hay, những quy định trong dự thảo Bộ luật Lao động đã được nói quá nhiều và khó thống nhất, khiến nhiều người có suy nghĩ “chán không muốn nói nữa. Tuy vậy, đó là tình trạng rất không hay trong xây dựng chính sách. Quá trình thảo luận sẽ góp phần xây dựng chính sách tốt, chính sách tốt cực kỳ quan trọng.

Chính sách tồi đưa ra vừa kìm hãm sự phát triển, vừa tốn kém cho doanh nghiệp cũng như gây ra nhiều hệ lụy khác. Một chính sách tốt thường là chính sách được thảo luận một cách cởi mở”- ông Nguyễn Đình Cung nói.

Nguyên Viện trưởng CIEM cũng lo ngại tư duy bảo thủ trong dự thảo Bộ luật Lao động sửa đổi sẽ khiến môi trường kinh doanh của Việt Nam tụt hạng./.

Nam Dương
* Ý kiến bạn đọc
* Tin đáng chú ý
* Các tin liên quan