Cập nhật ngày 24/11/2013 - 15:57:44

           

Giáo dục cần thay đổi cả nhận thức và hành động

- Ngành giáo dục cần thay đổi cả về nhận thức cũng như hành động trong tổ chức giáo dục, quan điểm, mục tiêu nguyên tắc, phương pháp.

Đó là nhấn mạnh của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Vũ Luận về việc đổi mới căn bản giáo dục trong Chương trình “Dân hỏi – Bộ trưởng” trả lời tối ngày 24/11.

Phương thức giáo dục mới giúp học sinh phát huy tính sáng tạo

Nói về Nghị quyết đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo vừa được thông qua, người đứng đầu ngành giáo dục giải thích ngắn gọn về Nghị quyết nói trên, đó là việc thay đổi cả về nhận thức cũng như hành động trong tổ chức giáo dục, cả về quan điểm, mục tiêu nguyên tắc, phương pháp.

“Chúng ta sẽ thay nền giáo dục hiện nay đang chuyển tải càng nhiều kiến thức cho các cháu sang cách thức giúp các cháu tự học, tự nghiên cứu. Chuyển từ việc đánh giá các cháu tính toán nhanh, tính toán đúng, tính toán nhiều là giỏi sang phương thức hướng dẫn để các cháu sáng tạo”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Chia sẻ với các phụ huynh về những bức xúc và lo lắng về chương trình học của các cháu còn nhiều bất cập, Bộ trưởng thừa nhận những sai sót phi lý, không thực tiễn mà phụ huynh vừa trích dẫn, như: các cháu phải đem những chồng sách vở ngày càng dày tới trường, hay đề toán “phi nhân tính, phi giáo dục”…

Bộ trưởng Giáo dục nhận định, có thể nói đây là biểu hiện của tác động tiêu cực của kinh tế thị trường vào giáo dục. Và những tài liệu này là do người viết không đủ kiến thức về khoa học giáo dục, kiến thức về thực tiễn, thiếu trách nhiệm, được nhà xuất bản, nhà in xuất bản, chạy theo đồng tiền đơn thuần đã đưa ra thị trường, xâm nhập vào hệ thống nhà trường.

Bộ trưởng cho biết, thấy được thực tiễn này, vừa qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chủ động triển khai biên soạn, ban hành quy phạm văn bản quy phạm kỹ thuật, dựng lên hàng rào kỹ thuật nhằm đưa vào tài liệu tham khảo vào nhà trường với liều lượng thích hợp, chặn đứng tài liệu, cuốn sách phản giáo dục không khoa học, không phù hợp với thực tiễn lứa tuổi. Điều này giúp cho nhà trường có cơ chế lựa chọn sách, tài liệu phù hợp.

“Đồng thời, chúng tôi cùng với Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành Thông tư liên tịch, nhằm xác định trách nhiệm của nhà xuất bản trong việc phát hành những tài liệu liên quan đến giáo dục ngoài thị trường - khu vực chúng tôi không có thẩm quyền quản lý trực tiếp. Việc này đang được triển khai và sẽ ban hành sớm”, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận nói.

Đồng thời, Bộ trưởng cũng mong muốn các bậc phụ huynh, học sinh cần thẩm định kỹ tài liệu liên quan đến giáo dục trước khi mua.

Tích hợp các bộ môn để giúp học sinh có kiến thức toàn diện

Bộ trưởng Phạm Vũ Luận cho biết, sắp tới, ngành giáo dục sẽ chuyển môn khoa học mà các cháu đang học hiện nay, sang việc lựa chọn kiến thức của môn khoa học mà tác động trực tiếp đến việc hình thành phẩm chất và năng lực của các cháu để các cháu học.

“Còn việc diễn đạt và tích hợp, để cho dễ hiểu, chúng tôi phải huy động vốn sống của các thầy cô giáo hiện nay đang có để hiểu về vấn đề mới, vì vậy, chúng tôi dùng khái niệm tích hợp để hình dung một cách tóm tắt”, Bộ trưởng giải thích.

“Tích hợp không phải là cóp nhặt một cách tùy tiện của từng môn khoa học, mà lựa chọn những môn khoa học của cuộc sống, những kiến thức nào góp phần vào việc hình thành năng lực và phẩm chất của các cháu theo lộ trình từ lớp dưới lên lớp trên, từ nhỏ đến lớn thì chúng ta sẽ đưa vào giảng dạy”, Bộ trưởng nói.

Cụ thể hơn, môn Văn, môn Sử, môn Địa sắp tới sẽ không có sự tách bạch. Khi giảng dạy môn Địa lý về đất nước, vùng đất nào đó, không có lí gì khi tách ra khỏi việc nói về các sự kiện, nhà anh hùng, nhà văn hóa, nhà quản lý, người có công đến vùng đất đó. Sẽ không tách bạch học tư liệu lịch sử, nhằm giúp các cháu có cảm nhận về văn chương, văn học.

“Như vậy, từng kiến thức sẽ được lựa chọn, rồi được chuyển tải đến các cháu, giúp các cháu tự học, tự tìm hiểu để có kiến thức tổng hợp cả về Văn, Sử, Địa, Giáo dục công dân giúp các cháu thành con người mới”, Bộ trưởng chia sẻ

Về chất lượng đội ngũ giáo viên, để có thể truyền thụ phương pháp học tập mới, Bộ trưởng Luận cho biết, đòi hỏi cách thức, tư duy vị trí của người thầy cũng sẽ khác. Vai trò và nhiệm vụ của người học sẽ khác. Phương pháp học, kiểm tra, đánh giá sẽ khác.

“Như vậy, chúng ta phải từ bỏ cách nghĩ, cách làm vốn là “máu thịt” của nhiều thế hệ học sinh, thầy cô giáo sang cách làm mới. Chúng ta không có lựa chọn khác, vì đây là con đường, cách thức mà hầu hết các nước trong đó có nước phát triển cả về văn hóa, kinh tế, giáo dục đang đi”, Bộ trưởng nhận định.

Chia sẻ thêm, Bộ trưởng Giáo dục cho biết, tại một số tỉnh, Bộ đã có triển khai thí điểm những mô hình và phương án đổi mới lần này với hàng chục trường, với chục ngàn học sinh. Trong đó, có những trường, nhiều học sinh các em người dân tộc thiểu số, không nói được tiếng Việt, bố mẹ các cháu cũng không nói được tiếng Việt.

Khi triển khai, với điều kiện như vậy, qua tập huấn, đào tạo lại thì việc đổi mới diễn ra suôn sẻ, thành công, có thể nhân rộng ra các nhà trường. Ngoài việc đổi mới sách giáo khoa, Bộ Giáo dục cũng đã xuất bản tài liệu hướng dẫn cho giáo viên giúp các nhà giáo tìm hiểu, tự nghiên cứu và thay đổi từng bước.

Ngoài ra, Bộ cũng đã tận dụng cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin và điều kiện kỹ thuật cho phép để liên lạc trực tuyến với thầy cô giáo ở vùng miền có điều kiện để tháo gỡ những vướng mắc của từng thầy cô được các chuyên gia giải đáp, từ đó phổ biến rộng rãi.

Nhận định rằng, phía trước sẽ có muôn vàn khó khăn, nhất là trong việc thay đổi tư duy, nhận thức. Bộ trưởng mong muốn các thầy cô giáo sẽ phát huy tinh thần sáng tạo với tinh thần trách nhiệm để toàn ngành giáo dục tự đổi mới một cách toàn diện và thành công./.

Lê Vân
* Ý kiến bạn đọc
* Tin đáng chú ý
* Các tin liên quan