Cập nhật ngày 31/10/2018 - 16:13:20

           

Nâng cao nhận thức về an toàn lao động tại các làng nghề Việt Nam

- Thời gian qua, các làng nghề ở Việt Nam đã có sự phát triển mạnh mẽ, tạo việc làm cho hàng vạn lao động. Song, vấn đề an toàn vệ sinh lao động tại đây lại chưa được quan tâm đúng mức.

Hành lang pháp lý đã sẵn sàng…

Theo thống kê, hiện cả nước có trên 5.400 làng nghề, trong đó trên 1.800 làng nghề và làng nghề truyền thống được công nhận. Các làng nghề đã đóng góp quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, giúp nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân địa phương. Dễ thấy nhất là khâu giải quyết việc làm. Hiện làng nghề đã thu hút hơn 11 triệu lao động, khoảng 30% lực lượng lao động nông thôn... 

Để bảo đảm an toàn cho người lao động khu vực phi chính thức, trong đó có làng nghề, Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản chính sách. Về phía người lao động, Nhà nước quy định người lao động có quyền từ chối làm công việc hoặc rời bỏ nơi làm việc khi thấy rõ có nguy cơ xảy ra tai nạn lao động đe dọa nghiêm trọng tính mạng hoặc sức khoẻ của mình. Người lao động cũng có nghĩa vụ tuân thủ các quy định về an toàn vệ sinh lao động và nội quy lao động của doanh nghiệp (các Điều 133, 136, 137  Bộ luật Lao động 2012, các Điều 6, 7, 12, 18, 21, 23 Luật An toàn vệ sinh lao động 2015...). Những quy định pháp luật này là rất cần thiết nhằm đảm bảo môi trường làm việc luôn được bảo đảm an toàn, vệ sinh , không gây tổn hại sức khỏe của người lao động.

Bên cạnh những quy định pháp luật bảo vệ sức khỏe của người lao động, Nhà nước quy định trách nhiệm của người sử dụng lao động đối với người lao động bị bệnh nghề nghiệp, bị tai nạn lao động (các Điều 140, 141, 142, 143, 144, 145 Bộ luật Lao động 2012 và các Điều 19, 24, 26, 27, 38, 39 Luật An toàn vệ sinh lao động 2015...). Theo đó, người sử dụng lao động phải có trách nhiệm từ việc sơ cứu, điều trị, trợ cấp cho người lao động bị tai nạn lao động, bị bệnh nghề nghiệp, đến việc bố trí công việc phù hợp với sức khỏe của người lao động sau khi đã được điều trị... Các quy định này không chỉ nhằm giảm bớt khó khăn cho người lao động khi rơi vào hoàn cảnh bị bệnh nghề nghiệp, bị tai nạn lao động, mà còn tăng trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc bảo đảm an toàn vệ sinh lao động ở đơn vị của mình.

 … nhưng chưa được chú trọng thực hiện

Tuy nhiên, thực tế ở các làng nghề cho thấy, để tiết kiệm chi phí, tối đa hóa lợi nhuận, nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh không quan tâm đến việc thực hiện các quy định về bảo đảm sức khỏe cho người lao động.

Kết quả khảo sát về an toàn vệ sinh lao động tại 5 làng nghề của 2 tỉnh Hưng Yên và Phú Thọ do Cục An toàn lao động (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) phối hợp với Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) công bố cuối năm 2017 cho thấy một thực trạng báo động tại các làng nghệ hiện nay. Đó là, môi trường lao động chật hẹp, tình trạng ô nhiễm còn nhiều; người lao động hầu như không được trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân; chưa được huấn luyện về an toàn vệ sinh lao động, thiếu kiến thức về lĩnh vực này.

Theo quy định, khi tuyển dụng, người sử dụng lao động phải tổ chức tập huấn về an toàn vệ sinh lao động, phòng, chống cháy nổ song vì lợi nhuận, chủ cơ sở sản xuất đã bỏ qua, dẫn đến hiểu biết và ý thức chấp hành kỷ luật lao động của người lao động hạn chế.

Mặt khác, phần lớn cơ sở sản xuất ở làng nghề có quy mô nhỏ, thường đặt tại gia đình, người thợ chủ yếu làm việc bằng kinh nghiệm, truyền nghề cho nhau, chưa mang tính chuyên nghiệp, không tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. Việc trang bị bảo hộ lao động ở nhiều cơ sở mang tính đối phó, chủ sử dụng lao động không ký hợp đồng mà chỉ thỏa thuận “miệng” và không thực hiện thống kê các vụ việc tai nạn báo cáo cơ quan chức năng. Khi tai nạn xảy ra, thiệt thòi nhất chính là người lao động, nhất là đối tượng không có bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, phải tự lo mọi khoản chi phí.

Hơn nữa, người lao động trong các làng nghề đặc biệt là lao động trẻ còn nhiều hạn chế, thiếu kiến thức cơ bản về những quy định luật pháp về an toàn vệ sinh lao động cùng với môi trường lao động còn nhiều hạn chế, dẫn đến nguy cơ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cao.

Nâng cao nhận thức của các bên

Có thể nói, an toàn lao động tại các làng nghề, vùng nông thôn hiện nay cần được quan tâm từ nhiều phía. Tuy nhiên, yếu tố tiên quyết vẫn là nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của người lao động và người sử dụng lao động trên cơ sở thực hiện đúng những quy định của Luật An toàn vệ sinh lao động hiện hành.

Do đó, cần tăng cường công tác giáo dục về pháp luật lao động, pháp luật về an toàn vệ sinh lao động cho cả người sử dụng lao động và người lao động ở các làng nghề để giúp họ hiểu rõ về quyền và nghĩa vụ của mình trong quan hệ lao động cũng như nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của họ.

Luật An toàn vệ sinh lao động có hiệu lực từ 1/7/2016 quy định mở rộng đối tượng đảm bảo an toàn lao động khu vực phi chính thức. Vì thế, việc xây dựng tài liệu tập huấn và mở rộng các lớp tập huấn tại các làng nghề cần là trọng tâm trong thời gian tới. Trước mắt, việc hướng dẫn đảm bảo an toàn, vệ sinh môi trường lao động tập trung vào các mô hình làng nghề đã thực hiện điểm về an toàn lao động; tập trung đảm bảo an toàn lao động ở các khâu liên quan đến điện, phòng chống cháy nổ, hóa chất.

Bên cạnh nâng cao nhận thức, cần xây dựng chế tài xử lý đủ mạnh đối với các trường hợp vi phạm an toàn vệ sinh lao động tại các làng nghề, như: đóng cửa đơn vị trong một thời gian, rút giấy phép kinh doanh...

Hơn nữa, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra về an toàn vệ sinh lao động (ít nhất 01 năm/1 lần ở mỗi cơ sở sản xuất, kinh doanh) để kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về an toàn vệ sinh lao động ở các làng nghề. Công tác kiểm tra an toàn, vệ sinh lao động; phòng, chống cháy nổ phải được tiến hành trước khi các cơ sở sản xuất hoạt động.

 Ngoài ra, cần khuyến khích các đơn vị trong làng nghề lựa chọn, áp dụng các bản quy tắc ứng xử đã được nhiều doanh nghiệp trên thế giới áp dụng như: SA 8000 (tiêu chuẩn về quản lý lao động); OHSAS 18001:2007 (hệ thống tiêu chuẩn quản lý về sức khỏe và an toàn quốc tế)... Những bản quy tắc này không chỉ giúp cho các làng nghề tăng cường được chất lượng sản phẩm, mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, tiến bộ./.

Tham khảo từ các nguồn:

http://www.molisa.gov.vn/vi/Pages/chitiettin.aspx?IDNews=27179
http://laodongxahoi.net/tang-cuong-an-toan-ve-sinh-lao-dong-trong-khu-vuc-lang-nghe-1308839.html

http://www.daibieunhandan.vn/default.aspx?tabid=81&NewsId=401245

https://baotintuc.vn/xa-hoi/nhieu-lao-dong-tre-tai-cac-lang-nghe-thieu-ky-nang-an-toan-lao-dong-20171114123326980.htm

http://laodongthudo.vn/xu-ly-o-nhiem-lang-nghe-con-nhieu-vuong-mac-81886.html

Trang Trần (tổng hợp)
* Ý kiến bạn đọc
* Tin đáng chú ý
* Các tin liên quan