Cập nhật ngày 21/08/2019 - 21:09:48

           

Chuẩn bị các phương án phát triển điện hạt nhân

- “Điện tái tạo rất giàu có, nhưng hiệu quả thấp và không ổn định. Trong bối cảnh đó, để đảm bảo an ninh năng lượng, về lâu dài vẫn phải quay trở lại với điện hạt nhân”, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân nhấn mạnh tại Diễn đàn Năng lượng Việt Nam: “Tiết kiệm năng lượng cho ngành công nghiệp Việt Nam phát triển bền vững”, tổ chức sáng nay (21/8).

Nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân cho rằng cần phát triển điện hạt nhân

Thách thức lớn trong việc đảm bảo cung ứng đủ năng lượng 

Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng Quốc Vượng khẳng định, năng lượng và an ninh năng lượng luôn là mối quan tâm hàng đầu của Chính phủ.

 "Theo Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011-2020 có xét đến năm 2030, thì từ nay đến năm 2030, năng lượng phải đáp ứng đủ nhu cầu điện cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của cả nước với mức tăng trưởng GDP bình quân khoảng 7%/năm", Thứ trưởng Vượng thông tin.

Cũng theo kịch bản này, thì nhu cầu điện thương phẩm các năm 2020, 2025, 2030 sẽ tương ứng là 235 tỷ kWh, 352 tỷ kWh và 506 tỷ kWh. Tốc độ tăng trưởng nhu cầu điện toàn quốc trong các giai đoạn tới mặc dù sẽ giảm đáng kể so với trước đây nhưng vẫn ở mức rất cao nếu so sánh với các nước trên thế giới, cụ thể là 10,6%/năm giai đoạn 2016-2020, 8,5%/năm giai đoạn 2021-2025 và 7,5%/năm giai đoạn 2026-2030. Nếu tổng công suất đặt của toàn hệ thống hiện nay là khoảng 54.000 MW (bao gồm cả năng lượng tái tạo) thì đến năm 2020 sẽ đạt khoảng 60.000 MW và dự kiến lên đến 129.500 MW vào năm 2030.

“Đây là một thách thức lớn đặt ra với ngành năng lượng trong việc đảm bảo thu xếp và huy động nguồn vốn đầu tư rất lớn để mở rộng, nâng cấp lưới điện truyền tải, phân phối, đầu tư, phát triển nguồn điện mới cũng như cung ứng đủ các nguồn năng lượng sơ cấp cho các nhà máy điện”, Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng bày tỏ lo ngại.

Đặc biệt, trong bối cảnh từ năm 2015, nước ta đã chuyển từ một nước xuất siêu sang nhập siêu về năng lượng và ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn năng lượng nhập khẩu, các nguồn năng lượng tái tạo có giá thành còn cao và gặp nhiều rào cản kỹ thuật và tài chính trong việc phát triển và vận hành các nguồn điện từ năng lượng tái tạo, ngành năng lượng nói chung và ngành điện nói riêng đang đứng trước những khó khăn, thách thức rất lớn trong việc đảm bảo cung ứng đủ năng lượng.

Tiến tới giảm cường độ năng lượng cho ngành công nghiệp

Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng cũng chỉ ra, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là một trong những giải pháp hữu hiệu nhất giúp giảm áp lực trong việc khai thác, chế biến và cung ứng các dạng năng lượng, đạt hiệu quả cao về mặt kinh tế. Đồng thời, giúp bảo tồn nguồn năng lượng quốc gia, bảo vệ môi trường và giảm phát thải khí nhà kính, đóng góp cho công cuộc giảm thiểu các tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu.

Theo ông Đỗ Hữu Hào, Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam, bản chất cuối cùng của tiết kiệm năng lượng là đổi mới công nghệ và nâng cao năng suất. Đổi mới, nâng cấp, cải tiến sắp xếp lại dây chuyền sản xuất là ba yếu tố quan trọng. Nếu thực hiện tốt sẽ mang lại hiệu quả cao, tăng năng suất, nâng cao chất lượng sản phẩm. 

Do đó, cần đưa ra các hoạt động cụ thể nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả theo hướng thay đổi dây chuyền, công nghệ lạc hậu bằng dây chuyền công nghệ tiên tiến hiệu suất cao tiết kiệm năng lượng; xây dựng quy chuẩn và tiêu chuẩn về hiệu suất năng lượng tối thiểu đối với các thiết bị tiêu tốn nhiều năng lượng, hiệu suất thấp...

Từ thực tế tiết kiệm năng lượng từ Tập đoàn Hoà Phát Hải Dương, ông Vũ Trung Dũng chia sẻ, ngoài các giải pháp cơ bản nhằm tiết kiệm năng lượng như thay đổi công nghệ, đầu tư thiết bị tốt, đầu tư biến tần chạy cho các động cơ lớn có tải thay đổi nhiều…, Hòa Phát còn sử dụng một số giải pháp mới nhằm tiết kiệm năng lượng như: tận dụng hơi quá nhiệt cho việc nấu ăn cho các bếp ăn. Việc tận dụng hơi này giúp an toàn trong quá trình vận hành, nấu nướng, không gây cháy nổ; trong khi đó đầu tư thiết bị ít; giảm chi phí cho việc sử dụng khí gas trong các bép ăn. Qua thống kê, mỗi tháng có thể tiết kiệm được khoảng 200 triệu đồng so với việc phải sử dụng khí gas.

Ngoài ra, công ty còn sử dụng công nghệ tách ẩm gió lạnh trước khi vào lò cao và sử dụng khí nóng lò COKE chạy turbine máy phát. Hiện, Hòa Phát đã đầu tư và đưa vào vận hành 4 tổ máy phát điện nhiệt dư với tổng công suất thiết kế là 60MW, với cấp điện áp 6,3 KV. Lượng điện phát này được hòa cùng nguồn điện cung cấp cho Dự án Khu Liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát.

Hay tại Tập đoàn Việt Nam (EVN) , ông Võ Quang Lâm, Phó Tổng giám đốc EVN cho hay, EVN đã ban hành quy trình kiểm toán năng lượng cho các loại hình nhà máy điện để thống nhất tiến hành đo đạc, lập hồ sơ, đánh giá và triển khai thực hiện các biện pháp tiết kiệm năng lượng trong các nhà máy điện. Đồng thời, phối hợp với các hiệp hội, các đơn vị tư vấn trong và ngoài nước có chuyên môn sâu để hợp tác đào tạo chuyên gia, ứng dụng công nghệ cao cho công tác vận hành, sửa chữa nhà máy điện và hệ thống điện.

Bên cạnh đó, EVN từng bước áp dụng biện pháp sửa chữa bảo dưỡng các thiết bị theo trọng tâm độ tin cậy để nâng cao ổn định, an toàn trong vận hành nhà máy điện và lưới điện truyền tải, lưới điện phân phối. Mặt khác, EVN cũng phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước khuyến khích, thúc đẩy đầu tư xây dựng điện mặt trời áp mái, năng lượng tái tạo tại chỗ nhằm bổ sung nguồn năng lượng cho hệ thống điện quốc gia.

Quay trở lại với điện hạt nhân?

Tiết kiệm điện thôi là chưa đủ. Ông Nguyễn Quân, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh, cần nghĩ đến một loại hình năng lượng chưa gì thay thế được, đó là điện hạt nhân. Dù Quốc hội đã dừng việc làm điện hạt nhân, nhưng các nguồn năng lượng truyền thống đã cạn kiệt, chúng ta đang phải nhập khẩu than, sắp tới nhập khí hóa lỏng. Nhiệt điện cũng rất nhiều vấn đề, vì người dân nhiều nơi phản đối do ô nhiễm môi trường. Thủy điện đã hết nguồn công suất vừa và lớn. 

“Điện tái tạo rất giàu có nhưng hiệu quả thấp và không ổn định. Trong bối cảnh đó, để đảm bảo an ninh năng lượng, về lâu dài vẫn phải quay trở lại với điện hạt nhân”, ông Nguyễn Quân nhấn mạnh.

Nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, Nhật Bản sau thảm họa động đất sóng thần đã hủy bỏ chương trình điện hạt nhân, đóng cửa hơn 50 nhà máy điện hạt nhân. Nhưng một ngày nào đó họ sẽ phải phát triển trở lại điện hạt nhân với công nghệ an toàn hơn, mức độ tự động hóa và hiệu quả cao hơn.

 “Ở Việt Nam, chúng ta vẫn phải chuẩn bị các phương án và phương án xấu nhất có thể là phát triển điện hạt nhân”, ông Nguyễn Quân kiến nghị.

Ông Nguyễn Quân mong muốn, Bộ Công Thương cùng với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính ủng hộ Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai xây dựng nhanh chóng trung tâm kỹ thuật hạt nhân với lò phản ứng nghiên cứu do Nga giúp đỡ thay thế cho là phản ứng nghiên cứu ở Đà Lạt.

Ở góc độ khoa học công nghệ, Việt Nam là nước đứng đầu ASEAN về công nghệ hạt nhân. Lò phản ứng hạt nhân của Việt Nam rất có hiệu quả và đem lại nhiều lợi ích. Cho nên, theo nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, cần sớm đưa vào trung tâm khoa học kỹ thuật hạt nhân mới, để không chỉ phục vụ nghiên cứu, mà còn đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ngoài ra, ông Nguyễn Quân lưu ý, riêng điện hạt nhân, không bao giờ khoán gọn cho hoặc theo phương thức “chìa khóa trao tay” với nước ngoài. Điều này rất nguy hiểm, không chỉ liên quan an ninh năng lượng mà còn là an ninh quốc gia. Trong thời đại Cách mạng Công nghiệp 4.0, người ta có thể điều khiển một nhà máy điện hạt nhân từ cách xa hàng trăm ngàn cây số, thậm chí từ không gian.

“Chúng ta có thể mời nhà đầu tư nước ngoài vào làm cho Việt Nam, nhưng dứt khoát khâu vận hành phải là người Việt Nam”, ông Nguyễn Quân quả quyết./.

Trang Trần
Tin xem nhiều
* Ý kiến bạn đọc
* Tin đáng chú ý
* Các tin liên quan