Cập nhật ngày 03/06/2015 - 21:09:10

           

Dự án Luật Hàng hải được chuẩn bị công phu

- Đây là đánh giá của Ủy ban Pháp luật của Quốc hội đối với Dự án Luật Hàng hải Việt Nam (sửa đổi) do Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Đinh La Thăng trình bày trước Quốc hội sáng nay 3/6/2015.

Theo đánh giá của chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Phan Trung Lý, Dự án Bộ luật hàng hải Việt Nam (sửa đổi) đã được chuẩn bị công phu, Ban soạn thảo đã có nhiều cố gắng trong việc tổ chức tổng kết thực tiễn, rà soát, đánh giá các quy định của pháp luật hiện hành về hàng hải, nghiên cứu tham khảo kinh nghiệm nước ngoài, so sánh đối chiếu với các điều ước quốc tế liên quan; phối hợp với cơ quan hữu quan tổ chức khảo sát, lấy ý kiến các bộ, ngành, đối tượng tác động; nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của Ủy ban thường vụ Quốc hội để xây dựng dự án Bộ luật.

Theo đó, Ủy ban Pháp luật tán thành việc Chính phủ mở rộng phạm vi sửa đổi Bộ luật với nhiều nội dung quan trọng nhằm phát huy vai trò của giao thông hàng hải đối với phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế của nước ta trong giai đoạn mới.

Cụ thể, việc vận chuyển nội địa bằng đường biển phải được chuyên chở bằng tàu biển Việt Nam nhằm bảo vệ quyền vận tải nội địa của doanh nghiệp trong nước, đồng thời góp phần quan trọng để phát triển đội tàu biển Việt Nam. Tuy nhiên, cũng cần có biện pháp quản lý nhà nước chặt chẽ để tránh dẫn đến độc quyền gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người sử dụng dịch vụ vận chuyển nội địa bằng đường biển.

Trước đó, trong báo cáo trình bày, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Đinh La Thăng cũng nhấn mạnh, một trong những nội dung sửa đổi mang tính đột phá trong Bộ Luật Hàng hải lần này là việc bổ sung quy định về Ban quản lý và khai thác cảng, quy định Ban quản lý và khai thác cảng là tổ chức có chức năng đầu tư xây dựng và quản lý khai thác, kinh doanh kết cấu hạ tầng cảng biển, khu hậu cần sau cảng; được thực hiện một số chức năng quản lý nhà nước trong phạm vi vùng đất, vùng nước được giao và giao Chính phủ quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức này và việc áp dụng mô hình tổ chức Ban quản lý và khai thác cảng tại cảng biển Việt Nam.

Theo Bộ trưởng Đinh La Thăng, nguyên nhân chính dẫn đến sự thay đổi đột phá này chính là việc vừa qua tại một khu vực cảng biển có rất nhiều nhà đầu tư khai thác bến cảng dẫn đến tình trạng là việc dư thừa công suất như xảy ra tại khu vực Cái Mép - Thị Vải.

Đồng thời, không có sự kết hợp khai thác sử dụng vùng nước cảng và vùng đất hậu cần sau cảng nên không khai thác được hết hiệu quả kinh tế của khu vực cảng biển. Hơn nữa, nhiều doanh nghiệp đầu tư, khai thác cảng trong cùng một khu vực mạnh ai nấy làm, tìm mọi cách thu hút hàng hoá đến bến cảng của mình đã tạo ra một sự cạnh tranh thị trường thiếu lành mạnh, ảnh hưởng đến tình hình khai thác cảng chung.

Chính vì vậy, cần có một tổ chức để điều phối, quản lý chung khu vực cảng biển để khắc phục những tồn tại nói trên. (Mô hình "Ban quản lý và khai thác cảng" được ban soạn thảo dùng thay thế mô hình "Chính quyền cảng" so với lần dự thảo trước để phân biệt mô hình quản lý nhà nước tại các cảng biển với cách hiểu về cách tổ chức bộ máy nhà nước theo các cấp từ Trung ương đến địa phương vẫn thường dùng).

Bên cạnh đó, trong Bộ luật Hàng hải sửa đổi lần này cũng bổ sung quy định về tiêu chí xác định cảng biển, vì hiện nay khái niệm cảng biển trong Bộ luật Hàng hải và khái niệm cảng đường thủy nội địa trong Luật giao thông Đường thủy nội địa có nội dung trùng lặp (cả hai đều định nghĩa là cảng được mở ra cho tàu biển, phương tiện thủy nội địa và các phương tiện thủy khác ra vào, hoạt động). Ngoài ra, việc sửa đổi luật lần này còn bổ sung quy định về quản lý khai thác kết cấu hạ tầng cảng biển được đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách theo các hình thức chuyển nhượng, cho thuê, nhượng quyền khai thác từng phần, toàn bộ hoặc các hình thức phù hợp khác để phù hợp với thực tế nhằm huy động mọi nguồn lực tham gia đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng cảng biển.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Ủy ban thì Bộ luật hảng hải cũng cần làm rõ một số điểm, như:

Về phạm vi điều chỉnh, Ủy ban Pháp luật đề nghị quy định cụ thể, rõ ràng hơn việc điều chỉnh đối với các phương tiện, thiết bị, công trình biển như “ụ nổi”, “các kết cấu nổi tương tự khác”, tạo cách hiểu thống nhất, rõ ràng, tránh vướng mắc, bất cập tương tự như thực tế áp dụng pháp luật thời gian qua.

Về việc đóng mới, hoán cải, phục hồi, sửa chữa và phá dỡ tàu biển, Ủy ban Pháp luật đề nghị quy định cụ thể, chặt chẽ theo hướng vừa tạo điều kiện để phát triển đội tàu biển Việt Nam về số lượng, bảo đảm chất lượng vừa tránh để xảy ra tình trạng nhập khẩu tàu phế thải vào Việt Nam, gây thiệt hại về kinh tế và tác động xấu đến môi trường.

Về Cảng vụ hàng hải, nhất trí với quy định này tại Điều 144 dự thảo Bộ luật, tuy nhiên Ủy ban Pháp luật đề nghị cần tiếp tục nghiên cứu bổ sung để Cảng vụ hàng hải là cơ quan có đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn và chịu trách nhiệm chủ trì, phối hợp điều phối và quản lý chặt chẽ các hoạt động tại khu vực.

Về tiêu chí xác định cảng biển, Ủy ban Pháp luật cho rằng, khái niệm cảng biển trong Bộ luật Hàng hải và khái niệm cảng đường thủy nội địa trong Luật giao thông đường thủy nội địa có nội dung trùng lắp và đã xảy ra từ lâu. Do đó, đề nghị nghiên cứu, quy định ngay trong Bộ luật này những tiêu chí cụ thể để phân biệt sự khác nhau giữa 2 khái niệm trên nhằm giải quyết triệt để sự chồng lấn này, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Về quản lý khai thác kết cấu hạ tầng cảng biển được đầu tư bằng nguồn vốn nhà nước, Ủy ban Pháp luật đề nghị làm rõ quy định này để bảo đảm thống nhất với Luật quản lý, sử dụng tài sản nhà nước và các pháp luật khác có liên quan.

Về phí, lệ phí và giá dịch vụ tại cảng, đa số ý kiến Ủy ban Pháp luật tán thành quy định như trong dự thảo Bộ luật, vì cho rằng quy định như vậy là cụ thể, phù hợp với tính chất và hoạt động trong lĩnh vực hàng hải; bảo đảm công khai, minh bạch.

Về ban hành văn bản chi tiết thi hành Bộ luật, Ủy ban Pháp luật cho biết, dự thảo Bộ luật hiện có 27 điều, khoản giao Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng, các bộ hữu quan ban hành văn bản quy định chi tiết.

Theo Chương trình làm việc tại Kỳ họp thứ 9, dự án Bộ luật Hàng hải Việt Nam (sửa đổi) sẽ được Quốc hội sẽ thảo luận ở Tổ vào chiều 3/6 và thảo luận ở Hội trường vào sáng ngày 22/06/.

Anh Quyền
* Ý kiến bạn đọc
* Tin đáng chú ý
* Các tin liên quan