Cập nhật ngày 25/06/2015 - 23:30:44

           

Bộ Kế hoạch và Đầu tư đứng đầu Chỉ số hiệu quả soạn thảo văn bản QPPL

- Nhóm đứng top đầu tại Chỉ số này là Bộ Kế hoạch và Đầu tư (58,08 điểm), Bộ Tư pháp (56,45 điểm) và Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (53,61 điểm).

Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa công bố Báo cáo Chỉ số hiệu quả hoạt động xây dựng và thi hành pháp luật về kinh doanh của các bộ năm 2014 (MEI 2014).

Một "bức tranh" sáng và nhiều hy vọng hơn

Mục đích của việc khảo sát, công bố MEI nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia thông qua việc phát hiện những mặt được và chưa được của các cơ quan quản lý khi xây dựng khuôn khổ pháp lý cho doanh nghiệp. Năm 2014 là năm thứ ba Chỉ số MEI được công bố.

MEI gồm 5 chỉ số độc lập với 5 bảng xếp hạng riêng cho các bộ ở mỗi chỉ số thành phần, gồm: Soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật; Chất lượng văn bản quy phạm pháp luật; Hiệu quả công khai thông tin, tuyên truyền và phổ biến pháp luật; Hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật; Rà soát, kiểm tra, tổng kết thi hành pháp luật.

Kết quả tổng thể MEI 2014 đã cho thấy một bức tranh sáng hơn và nhiều hy vọng hơn trước. Cụ thể: có 4 trong số 5 chỉ số của MEI 2014 đã tăng điểm so với MEI 2012, với mức tăng trung bình là 10%; 3 trong 5 chỉ số có điểm trung bình khá, đặc biệt có 1 chỉ số (chỉ số hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật) đã đạt mức điểm khá (70,46/100). Đối với riêng từng bộ, trong MEI 2014, chỉ còn 1 chỉ số (chỉ số hiệu quả soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật) ghi nhận điểm số dưới trung bình của một số bộ, tất cả các chỉ số còn lại đều không có bộ nào có điểm dưới 50 /100.

Cũng theo Báo cáo MEI 2014, khác với năm 2011 và 2012, năm 2014 đã chấm dứt tình trạng “dàn hàng ngang” và “trung bình đều” về điểm số giữa các Bộ ngành và giữa các chỉ số trong một Bộ.

MEI được thực hiện theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công văn số 2352/VPCP ngày 18/4/2011 về thực hiện đánh giá thường niên hiệu quả hoạt động pháp luật về kinh doanh của các Bộ và triển khai nghị quyết 19/NQ_CP ngày 18/3/2014 của Chính phủ về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, trong đó có nhiệm vụ nghiên cứu xếp hạng tín nhiệm của cộng đồng doanh nghiệp đối với các Bộ, ngành, địa phương.

MEI 2014 đánh giá hiệu quả hoạt động pháp luật của 14 Bộ có liên quan chặt chẽ nhất tới doanh nghiệp dựa trên phản hồi điều tra của 228 hiệp hội doanh nghiệp cấp trung ương và cấp tỉnh, đại diện cho trên 409.000 doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân kinh doanh trong cả nước.

Đánh giá cụ thể từng chỉ số như sau:

- Chỉ số về hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật:  Chỉ số này đã vượt lên trên các chỉ số khác để đứng đầu MEI 2014 cả từ góc độ điểm số tuyệt đối lẫn mức độ cải thiện. Cụ thể, chỉ số này đạt 70,46/100 điểm, cao hơn 16% so với điểm số trung bình của toàn MEI 2014, và cao hơn 40% so với điểm của chỉ số hiệu quả soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật (có thấp điểm nhất trong MEI 2014).

Trong chỉ số hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đứng đầu với số điểm là 74,59 điểm, Bộ Giao thông Vận tải (74,11 điểm), Bộ Y tế (65,24 điểm) và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (68,19 điểm).

- Chỉ số hiệu quả soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật:  Điểm số trung bình của các bộ là 50,4/100 điểm. Đây là chỉ số có điểm thấp nhất trong MEI 2014. Nhóm đứng top đầu về hiệu quả ở chỉ số này là Bộ Kế hoạch và Đầu tư (58,08 điểm), Bộ Tư pháp (56,45 điểm) và Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (53,61 điểm). Đứng vị trí cuối của bảng xếp hạng là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (44,78 điểm), Bộ Thông tin và Truyền thông (45,91 điểm) và Bộ Y tế (45,92 điểm).

Các vị trí này hầu như không có sự thay đổi so với MEI 2012,  trừ trường hợp Bộ Giao thông và Vận tải (từ vị trí cuối bảng lên nhóm giữa, đứng vị trí thứ 5); Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (từ vị trí thứ 8 lên vị trí thứ 3).

- Chỉ số chất lượng văn bản pháp luật: Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đứng đầu với 66,06 điểm. Đứng vị trí chót là Bộ Y tế với tổng số điểm là 55,18 điểm.

- Chỉ số hiệu quả công khai thông tin, tuyên truyền và phổ biến pháp luật: Đứng đầu là Bộ Thông tin và Truyền thông (62,6 điểm), Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (62,39 điểm) và Bộ Tư pháp (62,05 điểm).

Ở chiều ngược lại , đứng thấp nhất là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (57,71 điểm), Bộ Y tế (57,92 điểm) và Bộ Tài nguyên và Môi trường (58,3 điểm).

- Chỉ số rà soát, kiểm tra, tổng kết thi hành pháp luật: Bộ Giao thông Vận tải đứng đầu (68,22 điểm), tiếp đến là Ngân hàng Nhà nước (65,8 điểm) và Bộ Tư pháp (63,72 điểm). Bộ Y tế đứng cuối bảng xếp hạng với điểm số đạt 50,85 điểm.

Kết quả xếp hạng các chỉ số thành phần của MEI 2014 cho thấy, Bộ Y tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Bộ Tài nguyên và Môi trường thường xuyên nằm trong top 3 cuối bảng xếp hạng.

Cần coi doanh nghiệp là đối tác của pháp luật

Mảng tối nhất trong MEI 2014 mà báo cáo chỉ ra là là hoạt động soạn thảo văn bản pháp luật, trong khi mảng tổ chức thực thi lại được đánh giá cao.

Hoạt động soạn thảo văn bản pháp luật bị đánh giá thấp cũng có cái lý của nó, bởi đây là vấn đề “khó” và “phức tạp”. Trong trả lời chất vấn tại Quốc hội ngày 11/6/2014 về công tác xây dựng pháp luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường cũng thừa nhận một thực tế: hệ thống pháp luật của ta hiện phức tạp với nhiều chủ thể được ban hành văn bản quy phạm pháp luật, thậm chí là đến Chủ tịch UBND xã. Vì soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật là vấn đề “khó” và “phức tạp”, nên không ít bộ, ngành vẫn còn tình trạng nợ đọng văn bản quy phạm pháp luật.

Theo con số mà thành viên ban tư vấn MEI công bố, năm 2014, các bộ, ngành ban hành 111 văn bản quy phạm pháp luật thì chỉ có 18,75% số văn bản hướng dẫn có hiệu lực cùng với các Luật, Pháp lệnh; 70% số văn bản quy phạm pháp luật chậm chưa ban hành. Số văn bản hướng dẫn phải ban hành nhưng chậm trên 6 tháng là 26%, và có tới 5% số văn bản chậm trên 2 năm.

Việc nợ đọng văn bản quy phạm pháp luật không chỉ làm cho luật, nghị định bị “treo” mà còn ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp.

Công tác xây dựng văn bản hiện cũng còn nhiều bất cập. Trong phát biểu tại lễ công bố MEI 2014, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng, việc xây dựng các văn bản cần phải có lộ trình nhanh hơn, phải phản ánh được hơi thở và đáp ứng được yêu cầu  của cuộc sống . Bà Lan nhấn mạnh, các bộ ngành nên hiểu rằng, doanh nghiệp là đối tác chứ không phải đối tượng phải thực thi pháp luật.

Điều này nhận được sự đồng tình của Chủ tịch Hiệp hội vận tải Nguyễn Văn Thanh. Ông cho biết, chỉ số rất tối là Hoạt động soạn thảo văn bản pháp luật nhưng chỉ số Tổ chức thực thi lại cao cho thấy đang tồn tại mâu thuẫn. Hệ quả là, khi soạn thảo văn bản kém, chất lượng văn bản chưa tốt mà thực thi văn bản lại tốt, rất tốt thế thì chứng tỏ đây là cách “áp đặt” luật, chính sách của các cơ quan nhà nước “buộc” doanh nghiệp phải thực hiện. Điều đó cho thấy rằng, cơ quan Nhà nước đang không coi doanh nghiệp là “đối tác” của pháp luật mà coi họ là “đối tượng” chịu ràng buộc của pháp luật./.

Nguồn:

1. http://vcci.com.vn/tin-vcci/20150623093322812/mei-2014-su-but-pha-cua-bo-giao-thong-van-tai.htm

2. http://dangcongsan.vn/cpv/Modules/News/NewsDetail.aspx?co_id=30257&cn_id=719730

3. http://dantri.com.vn/kinh-doanh/kien-nghi-danh-gia-nang-luc-cac-bo-truong-bang-chi-so-mei-1088547.htm

Anh Đức (tổng hợp)
* Ý kiến bạn đọc
* Tin đáng chú ý
* Các tin liên quan