Cập nhật ngày 04/06/2019 - 00:24:41

           

Nhiệm kỳ vừa qua đã dành rất nhiều tiền để trả nợ cho ngành giao thông

- Hiện nay, ngành giao thông vẫn đang còn tồn nợ trên 20.000 tỷ đồng.

 

Sáng ngày 03/6, tiếp tục Chương trình làm việc Kỳ họp thứ 7 Quốc hội Khóa XIV, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng giải trình một số vấn đề về việc phân bổ nguồn vốn dự phòng trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng đánh giá, đa số các đại biểu đã nêu các ý kiến rất chính xác, hoàn toàn đúng với các quy định của pháp luật, các nghị quyết của Quốc hội và tình hình thực tiễn.

Tuy nhiên, để làm rõ một số vấn đề Chính phủ trình và để Quốc hội có đầy đủ thông tin để đưa đến quyết định của mình, Bộ trưởng giải trình thêm một số vấn đề.

Cần thiết phải phân bổ vốn dự phòng

Bộ trưởng cho rằng, đất nước ta là đang trong quá trình phát triển nên nhu cầu cho đầu tư rất lớn, từ đầu tư kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh cho đến phòng, chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu...

“Trong giai đoạn này chúng ta thực hiện theo luật đầu tư công là lần đầu tiên chúng ta thực hiện phân bổ ngân sách thực hiện chi ngân sách đầu tư theo kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm”, Bộ trưởng nói, “Bây giờ chúng ta chỉ còn đúng nguồn dự phòng mà chúng ta đang bàn ở đây”. Trong khi đó, các địa phương, các bộ, ngành hiện nay đang có rất nhiều vấn đề bức xúc đặt ra, kể cả từ giao thông cho đến hạ tầng xã hội, ứng phó với biến đổi khí hậu, cho đến các cơ sở tư pháp, các thanh toán nợ đọng xây dựng rồi cho đến cả vấn đề ô nhiễm môi trường...

“Chúng ta muốn rất nhiều, nhưng không thể làm được, vì không có tên trong danh mục dự án Quốc hội quyết định rồi, phân bổ hết rồi. Đó là một vấn đề bức xúc của chúng ta đang đặt ra hiện nay là ta phải giải quyết thế nào để đảm bảo được kế hoạch đó, đảm bảo được các cân đối và lại có thể giải quyết được một phần khi phát sinh trong cuộc sống của các địa phương, bộ, ngành để đảm bảo cho yêu cầu, mục tiêu phát triển của các vùng, các địa phương”, Bộ trưởng nêu rõ.

Về lý do phải phân bổ khoản dự phòng trong kế hoạch đầu tư công trung hạn, Bộ trưởng Dũng cho biết, cơ chế triển khai các hoạt động đầu tư công được thực hiện trên nguyên tắc dự kiến nguồn lực trong năm kế hoạch. Theo đó, dự kiến trước nguồn vốn và danh mục dự án để bước vào kế hoạch có thể triển khai thực hiện được ngay. Thanh toán giải ngân thông qua việc thực hiện cân đối đảm bảo thu chi ngân sách nhà nước trong kỳ kế hoạch. Trong trường hợp hụt thu có thể bù đắp bằng bội chi trong hạn mức cho phép hoặc để chuyển tiếp sang kế hoạch của nhiệm kỳ tiếp theo. Nếu vượt thu có thể bổ sung cho kế hoạch.

“Đây là nguyên tắc đặc điểm của công tác kế hoạch hóa. Do vậy, việc phân bổ khoản dự phòng này là dự kiến trước kế hoạch để triển khai thực hiện các thủ tục đầu tư mà không phải đợi đến khi có nguồn lực rồi mới phân bổ để thực hiện các thủ tục đầu tư”, người đứng đầu Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhấn mạnh.

Đây cũng là quy định của Luật Đầu tư công, mà chúng ta đã coi là bước tiến quan trọng trong thời gian qua.

Việc phân bổ dự phòng chung ở thời điểm hiện nay, theo Bộ trưởng Dũng, là cần thiết nhằm tạo cơ sở pháp lý về vốn để các bộ, ngành, địa phương thực hiện các thủ tục thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn cũng như phê duyệt, quyết định các chủ trương đầu tư dự án mới hoặc điều chỉnh các dự án đã có trong danh mục kế hoạch trung hạn. Đây là vấn đề quy định của pháp luật và đặc điểm của công tác kế hoạch hóa.

Kế hoạch ĐTCTH chủ yếu tập trung giải quyết những tồn tại của các nhiệm kỳ trước

Bộ trưởng lưu ý, trong giai đoạn vừa qua, kế hoạch đầu tư công trung hạn tập trung chủ yếu vào giải quyết các vấn đề tồn tại của các nhiệm kỳ trước đây.

“Trong 9.600 dự án mà chúng ta triển khai ở kế hoạch đầu tư năm nay thì 8.000 dự án là chuyển tiếp. Chúng ta chỉ khởi công mới 400 dự án thôi, còn lại là trả nợ và thanh toán”, Bộ trưởng Dũng nêu dẫn chứng.

Đặc biệt, trong nhiệm kỳ vừa rồi đã dành rất nhiều tiền để trả nợ cho ngành giao thông, nhưng, hiện nay ngành giao thông vẫn đang còn tồn nợ trên 20.000 tỷ đồng.

“Nếu như vậy chúng ta còn phải giải quyết tiếp nhiệm kỳ tới và có khi nhiệm kỳ nữa cũng chưa hết của ngành giao thông”, Bộ trưởng Dũng chỉ rõ.

Giải thích vì sao trong nhiệm kỳ vừa qua không thấy công trình nào khởi công mới, Bộ trưởng cho hay, vì đã phải dừng hoãn rất nhiều công trình, mà chúng ta không có khả năng. Đã vậy, nhu cầu thanh toán nợ đọng xây dựng cơ bản hiện đang còn rất lớn, mặc dù trong nhiệm kỳ vừa qua, chúng ta đã thắt lưng buộc bụng, tập trung vào trả nợ, tập trung vào cho các dự án chuyển tiếp và hạn chế tối đa các dự án khởi công mới.

Các nguồn lực lấy ở đâu?

Trả lời cho câu hỏi của các đại biểu rằng các nguồn lực chúng ta lấy ở đâu?, Bộ trưởng cho biết, nếu phân bổ hết vốn dự phòng này, thì cũng vẫn đang thiếu so với kế hoạch được phê duyệt là 155 nghìn tỷ đồng.

Thế nhưng, thực tế đang có rất nhiều các dự án không triển khai được, bởi mỗi một năm, tốc độ giải ngân mới chỉ đạt loanh quanh 80% và đang còn khoảng 20% không giải ngân hết.

Nguồn thứ hai là trái phiếu Chính phủ, chúng ta không giải ngân hết.

Thứ ba là các công trình, dự án lớn, quan trọng quốc gia hiện nay, như: sân bay Long Thành, đường bộ cao tốc Bắc Nam vẫn đang “để” ở đó hơn 80 nghìn tỷ không giải ngân hết.

“Bây giờ, nếu như việc chỉ ra được nguồn để chúng ta có thể thực hiện cho việc phân bổ là có; nhưng để rà soát, chỉ ra được dự án nào, bao nhiêu tiền thì ở thời điểm hiện nay chúng ta không làm được điều đó”, Bộ trưởng Dũng chia sẻ với Quốc hội.

Giải thích tại sao nói Chính phủ không trình được cho Quốc hội khoản đó, Bộ trưởng Dũng cho biết, vì chúng ta đang ở năm thứ 4 và đang triển khai kế hoạch, thìkhông thể bóc tách được chính xác dự án nào phải dừng và dự án nào không triển khai được.

“Như vậy, chúng tôi cho rằng, thời điểm phù hợp nhất là cuối năm nay có thể căn cứ điều kiện thực tế của từng dự án và xác định được nguồn của nó là bao nhiêu, khi đó chúng ta mới phân bổ, dự kiến được theo khả năng nguồn lực thực tế”, Bộ trưởng đưa ra thời điểm phù hợp.

Các bước tiếp theo, Bộ trưởng kiến nghị Quốc hội, cho thực hiện theo đúng Nghị quyết số 26 và Nghị quyết số 71 là Chính phủ phải rà soát lại lần nữa trên cơ sở phải cắt giảm như các đại biểu đã nêu, các dự án chưa cần thiết hoặc không đúng Nghị quyết số 71.

“Chúng tôi phải rà soát lại và cũng phải giảm để có thể đảm bảo cân đối được nguồn lực thực tế khó khả thi, mà chúng ta có thể có được để thực hiện trong năm 2020, sau đó sẽ thông báo lại cho các bộ, ngành, địa phương chuẩn bị các thủ tục đầu tư và căn cứ vào tình hình chi đầu tư thực tế của ngân sách có được trong năm 2020, mới giao vốn để triển khai, chứ còn hiện nay dự kiến này mới chỉ là dự kiến số kế hoạch, chúng ta chưa giao bất cứ một đồng nào hết. Khi có tiền thật, cân đối được thật phải dựa vào khả năng, dựa vào các dự án đã đủ thủ tục và dựa vào các quy tắc tiêu chí, thứ tự ưu tiên của Quốc hội thì chúng ta mới phân bổ trực tiếp để có thể giải ngân được của hàng năm”, Bộ trưởng nói rõ quy trình.

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã rất quan tâm đến Đồng bằng sông Cửu Long

Đối với Đồng bằng sông Cửu Long, Bộ trưởng cho rằng, các nhiệm kỳ trước đây bố trí chưa được tập trung và chưa được thỏa đáng, vì có nhiều mục tiêu, nhiệm vụ khác.

Trong nhiệm kỳ vừa qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ rất quan tâm đến Đồng bằng sông Cửu Long.

“Trong nhiệm kỳ 5 năm qua, ngành giao thông vận tải đã bố trí cho Đồng bằng sông Cửu Long 41 nghìn tỷ đồng chiếm khoảng hơn 32-33%, ngành nông nghiệp đã bố trí hơn 15 ngàn tỷ chiến hơn 30% của cả nước, ngành tài nguyên môi trường đã bố trí 4.750 tỷ/15 nghìn tỷ cũng chiếm 30% của cả nước trong các chương trình biến đổi khí hậu. Ngoài ra, Thủ tướng cũng đã quyết định bổ sung thêm 2.500 tỷ từ dự phòng ngân sách trung ương hàng năm và dự phòng chung này để phục vụ cho các dự án chống sạt lở”, Bộ trưởng nêu số liệu minh chứng.

Chính phủ cũng đã chỉ đạo các bộ, ngành trong khả năng cân đối ngân sách của mình tập trung ưu tiên hơn cho đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt là tuyến cao tốc từ Thành phố Hồ Chí Minh về đến Cần Thơ cần hoàn thành sớm để tạo huyết mạch, động lực cho tăng trưởng cho phát triển của cả vùng đồng bằng sông Cửu Long./.

Trí Dũng
* Ý kiến bạn đọc
* Tin đáng chú ý
* Các tin liên quan