Cập nhật ngày 05/11/2017 - 22:04:15

           

Việt Nam chấm dứt một kỷ nguyên phụ thuộc vào dầu mỏ

- Việt Nam đang chuyển hướng sang ngành du lịch nhằm thúc đẩy tăng trưởng trong bối cảnh sản xuất dầu thô sụt giảm và ngành công nghiệp không khói ngày càng phát triển.

Các chuyên gia nghiên cứu của HSBC đánh giá, đây là một tín hiệu tích cực cho nền kinh tế và cũng rất lạc quan về ngành du lịch của Việt Nam sau khi đã áp dụng các chính sách tự do hóa trong thời gian gần đây.

Xuất khẩu đã chuyển từ dầu thô sang các mặt hàng điện tử

Tại báo cáo Triển vọng kinh tế Việt Nam tháng 11/2017, các chuyên gia của ngân hàng HSBC nhận định, đối với Chính phủ Việt Nam, dầu thô đã không còn là một nhân tố chủ lực trong khi ngành du lịch đang trở thành một xu hướng góp phần cho tăng trưởng kinh tế. Chính phủ có mục tiêu thu hút nhiều du khách tới Việt Nam trong bối cảnh sản xuất dầu mỏ giảm sút.

“Chúng tôi tin rằng đây là một chính sách bền vững hơn khi sản xuất dầu mỏ của Việt Nam đang co lại và ngành dịch vụ đang phát triển tốt. Điều này cũng hỗ trợ cho tài khoản vãng lai của Việt Nam vốn phần lớn bù đắp cho sự sụt giảm trong xuất khẩu dầu mỏ và sản xuất các mặt hàng điện tử chuyên dành xuất khẩu của Việt Nam”, các chuyên gia của HSBC nhận định.

Trong nhiều năm dầu thô là một nhân tố quan trọng góp phần vào tăng trưởng kinh tế và điều này đã không còn duy trì tại Việt Nam trong thời gian gần đây. Sản lượng khai khoáng các nhiên liệu hóa thạch đã giảm rõ rệt trong hai năm vừa qua do các mỏ dầu có năng suất thấp và thiếu hiệu quả dẫn đến đóng góp của ngành này vào GDP đã chuyển sang âm trong suốt thời gian qua. Tình hình năm nay cũng không mấy khả quan hơn.

Sản lượng dầu mỏ của Việt Nam tính đến tháng Chín vừa qua ước tính khoảng 1,06 triệu tấn (khoảng 259.000 thùng một ngày). Sản lượng này đã giảm 9,9% so với cùng kỳ năm trước và 11% nếu tính từ đầu năm đến nay.

Hơn nữa, ảnh hưởng của dầu thô lên tăng trưởng xuất khẩu là rất nhỏ trong hơn hai năm vừa qua. Thực tế, trong vòng năm năm qua, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam chủ yếu là nhờ xuất khẩu hàng điện tử và điện thoại di động tăng rất nhanh.

Điều này thật sự rất khác biệt so với thập kỷ trước (2000 – 2010) khi xuất khẩu dầu thô là một trong những động lực chính nhằm thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu cùng với mặt hàng dệt may và những hàng hóa khác ví dụ như nông sản.

Cũng theo báo cáo, Việt Nam đã chuyển sang nhập khẩu ròng dầu thô lần đầu tiên trong tháng Tám khi nhu cầu trong nước tăng và sản lượng sản xuất lại giảm (Reuters Eikon, 17/8/2017). Điều đó cho thấy có lẽ đóng góp chủ yếu nhất của ngành dầu mỏ cho nền kinh tế trong vài năm gần đây là thông qua việc chuyển khoản cổ tức của PetroVietnam và các khoản thanh toán thuế cho Chính phủ mà chúng tôi ước lượng ở khoản 10-20% tổng thu ngân sách.  

Việt Nam sẽ dễ dàng và bền vững hơn khi đón tiếp hơn 1 triệu du khách

Ngành du lịch Việt Nam dường như đang tiếp tục phát triển khi Chính phủ gần đây áp dụng các biện pháp tự do hóa. Năm 2016, Chính phủ giới thiệu chương trình miễn thị thực cho năm quốc gia ở châu Âu (Pháp, Đức, Ý, Tây Ban Nha và Anh) thu hút lượng du khách từ châu Âu vào Việt Nam từ đầu năm đến nay tăng 21% so với năm trước.

Chương trình này cũng đã được gia hạn đến năm 2018 thu hút lượng khách rất lớn du lịch tới Việt Nam trong tương lai.

Ngoài ra, gần 70% lượng khách du lịch đến Việt Nam là từ các quốc gia châu Á khác, đứng đầu là Trung Quốc và Hàn Quốc. Con số này đã tăng đáng kể trong vài năm gần đây.

Từ hồi đầu năm, Việt Nam đã áp dụng quy trình cấp visa đơn giản cho công dân Trung Quốc bao gồm thủ tục xin thị thực trực tuyến cho du khách Trung Quốc du lịch ngắn ngày và ba ngày miễn thị thực cho du khách Trung Quốc nhập cảnh từ cửa khẩu Quảng Ninh.

Kết quả là Việt Nam đã chào đón lượng du khách kỷ lục hơn 10 triệu người trong năm 2016 và con số này sẽ dễ dàng được vượt qua trong năm 2017.

Ngược lại với ngành khai khoáng, ngành “công nghiệp không khói” cũng đã tạo ra một bước ngoặc đáng kể cho nền kinh tế Việt Nam trong năm nay.

Theo báo cáo của Tổng cục Du lịch Việt Nam, doanh thu ngành du lịch đạt được gần 16,5 tỷ USD trong chín tháng đầu năm nay, tăng 26,5% so với năm 2016.

Các ngành dịch vụ của Việt Nam cũng đã đã hưởng lợi với tăng trưởng đạt mức nhanh nhất kể từ năm 2013. Đặc biệt ngành du lịch đã hỗ trợ cho các ngành vận tải và nhà ở khi ngành vận tải có mức tăng trưởng nhanh nhất trong bốn năm qua.

 Tăng trưởng ngành dịch vụ cũng đã hỗ trợ tài khoản vãng lai của Việt Nam vốn đã có thâm hụt tăng lên trong thương mại dịch vụ nhiều năm. Điều này rất quan trọng khi áp lực tài khoản vãng lai ngày càng giảm do nhập khẩu hàng hóa ngày càng nhiều cho các mặt hàng dầu thô, thiết bị điện tử và máy móc.

Có lẽ quan trọng hơn nữa là ngành du lịch Việt Nam chủ yếu được thúc đẩy nhờ vào hoạt đồng đầu tư. Hàn Quốc là quốc gia có lượng vốn đầu tư FDI lớn nhất đổ vào Việt Nam, chủ yếu là ở ngành sản xuất, trong khi các doanh nghiệp Trung Quốc lại quan tâm đến lĩnh vực bất động sản sau khi Việt Nam đã nới lỏng quyền sở hữu nhà cho người nước ngoài hồi năm 2015.

Điều này có nghĩa là ngành du lịch không chỉ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong thời gian gần đây mà còn góp phần hỗ trợ quan trọng cho sản lượng tương lai.    

“Đánh giá hết những yếu tố này, chúng tôi đồng ý với quan điểm của Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ là Việt Nam sẽ dễ dàng và bền vững hơn khi đón tiếp hơn 1 triệu du khách thay vì cố gắng tìm 1 triệu tấn dầu thô”, các chuyên gia của HSBC thể hiện quan điểm.

Kỳ vọng tăng trưởng GDP năm 2017 sẽ đạt 6,6%

Đến thời điểm hiện tại, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam diễn ra vẫn rất tốt. Xuất khẩu tháng Mười tăng 26,2% so với cùng kỳ năm ngoái, đánh dấu tháng thứ ba liên tiếp đạt mức tăng trưởng trên 20%. Hơn nữa, xuất khẩu các mặt hàng điện thoại và phụ kiện tiếp tục tăng mạnh với tốc độ chóng mặt, tăng 76,4% so với cùng kỳ năm ngoái trong những báo cáo số liệu gần đây.

Nhập khẩu các mặt hàng điện tử bao gồm linh kiện đầu vào cho điện thoại và các mặt hàng điện tử xuất khẩu khác cũng tăng rất nhanh. Như chúng tôi đã lưu ý trước đây, ngành sản xuất của Việt Nam duy trì bền vững mức đóng góp của ngành cho tăng trưởng GDP kể từ đầu năm và số liệu xuất khẩu tháng Mười cho thấy xu hướng này vẫn còn tiếp tục.

Tuy nhiên, chỉ số PMI đã giảm xuống 51,6 điểm trong tháng Mười so với mức 53,3 điểm trong tháng Chín. Kết quả này một phần là do sản lượng và đơn đặt hàng mới tăng trưởng yếu hơn.

Đặc biệt, sản lượng đã tăng ở mức chậm nhất kể từ tháng 10/2016. Theo IHS Markit, một vài doanh nghiệp tham gia khảo sát đã chỉ rằng dấu hiệu nhu cầu giảm nhẹ làm sản lượng tăng yếu hơn.

Các chuyên gia HSBC kỳ vọng tăng trưởng GDP sẽ đạt 6,6% trong năm nay và cho năm 2018 là 6,4%.

Trong khi đó, chỉ số lạm phát tháng Mười vẫn theo kỳ vọng nhưng xuất hiện nhiều nguy cơ tăng do biến động giá dầu gần đây. Chỉ số CPI toàn phần tăng 3% so với cùng kỳ năm ngoái, con số này gần đúng với kỳ vọng 3,1% của HSBC, giúp giữ mức lạm phát theo đúng mục tiêu của Ngân hàng Nhà nước đề ra là dưới 4% cho năm 2017.

Điều này cũng đã giúp đưa chỉ số lạm phát theo dự báo của chúng tôi cho cả năm là 3,5%. Như tháng trước, chi phí chăm sóc sức khỏe vẫn là yếu tố chính khiến giá cả tăng lên khi Chính phủ tiếp tục cải cách các chương trình trợ cấp.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc giá dầu tăng lên gần đây đã đặt ra nhiều nguy cơ lạm phát tăng cho đến thời điểm cuối năm khi Nga và Ả Rập Saudi đã phát tín hiệu là họ sẽ kéo dài việc cắt giảm nguồn cung dầu mỏ cho đến tháng 3.2018 (Bloomberg, 30.10.2017).

Các chuyên gia của HSBC dự báo, lạm phát toàn phần của năm 2018 vẫn duy trì mức 3,5%./.

An Nhi
* Ý kiến bạn đọc
* Tin đáng chú ý
* Các tin liên quan