Cập nhật ngày 30/01/2020 - 06:03:28

           

FDI 2019 và dự báo năm 2020

Năm 2019, bức tranh kinh tế Việt Nam tiếp tục chứng kiến nhiều điểm sáng, 12/12 chỉ tiêu kinh tế chủ yếu đạt và vượt kế hoạch, trong đó có đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Bài viết nêu bật những kết quả đạt được trong thu hút và sử dụng FDI, phân tích hạn chế và từ đó dự báo nguồn vốn này vào Việt Nam trong năm tới.

Tổng quan FDI toàn cầu

Báo cáo Đầu tư nước ngoài năm 2019 của Diễn đàn Thương mại và Phát triển của Liên hợp quốc (UNCTAD) nhận xét: FDI toàn cầu năm 2018 đạt 1.300 tỷ USD, giảm 13% so với năm 2017 (1.500 tỷ USD). Nguyên nhân quan trọng của tình trạng giảm sút FDI là việc khá nhiều công ty đa quốc gia (MNE) của Mỹ hồi hương từ nước ngoài để hưởng chính sách ưu đãi thuế của Chính phủ; hay việc một số nước phát triển giảm đầu tư ra nước ngoài làm cho FDI của các quốc gia này giảm khoảng 25%, còn 557 tỷ USD năm 2018. FDI vào các nước đang phát triển tăng 2% trong năm 2018, chiếm 54% vốn đầu tư toàn cầu (năm 2017 là 46%). Do đó, một nửa trong số 20 nền kinh tế thu hút FDI hàng đầu thế giới là các nước đang phát triển và chuyển đổi.

Năm 2019, FDI của các nước phát triển phục hồi khi hiệu ứng cải cách thuế của Mỹ giảm dần. Trong 2 quý đầu năm, hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) tăng 18%, do tác động từ việc Chính phủ Mỹ yêu cầu các MNEs của nước này thanh khoản các chi nhánh nước ngoài của họ. Tuy vậy, nhiều chuyên gia kinh tế nhận định, xu hướng tăng FDI toàn cầu không cao do bị chi phối bởi các yếu tố, như: rủi ro địa chính trị, căng thẳng thương mại giữa Mỹ với Trung Quốc leo thang và chính sách bảo hộ mậu dịch của một số quốc gia.

Nếu loại trừ các yếu tố, như: cải cách thuế, megadeals (hợp tác kinh doanh lớn) và dòng tài chính biến động, thì FDI trong giai đoạn 2008-2018 chỉ tăng bình quân 1%/năm so với 8%/năm giai đoạn 2000-2007 và 20%/năm trước năm 2000. Xu hướng giảm tốc độ tăng FDI toàn cầu do nhiều nhân tố, chủ yếu là tỷ lệ hoàn vốn đầu tư nước ngoài giảm và chính sách, môi trường đầu tư ít thu