M&A: Tiềm ẩn những nỗi lo!

16:09 | 25/08/2016 Print
- Mặc dù, mua bán và sáp nhập (M&A) tại Việt Nam đang vô cùng sôi động, tạo ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp trong nước trong việc huy động thêm nhiều vốn, nâng cao kỹ năng quản trị và sức cạnh tranh. Song, cũng còn tiềm ẩn nhiều rủi ro đi theo hoạt động này.

Th trường M&A đang hết sc sôi đng

Cùng vi quá trình tái cu trúc kinh tế, ch đng hi nhp quc tế, trong nhng năm qua, hot đng M&A ti Vit Nam không ngng gia tăng.

Theo tài liu Din đàn M&A 2016 được t chc ngày 18/08 mi đây, tính đến hết tháng 07/2016, tng giá tr các thương v M&A ti Vit Nam đã đt trên 3,7 t USD. Xét v s lượng thương v, 60% thương v gia các doanh nghip trong nước, quy mô nh và va quanh mc 5 triu USD. Nhà đầu tư nước ngoài tiếp tc đóng góp vai trò trong các thương v quy mô ln t 30-100 triu USD. Xét v t trng giá tr thương mi theo các ngành, đi đu trong các thương v M&A là ngành bán l, tiêu dùng, chiếm ti 38,46% tng giá tr.

Đc bit, trên th trường đã chng kiến s xut hin ca nhiu thương v M&A có giá tr lên ti c t USA. Đin hình như: Central Group mua li BigC Vit Nam vi giá 1,14 t USD; Singha Asia Holdings Pte Ltd tr thành đi tác chiến lược ca Masan sau khi b ra ti 1,1 t USD đ mua 25% c phn ca Masan Consumer Holding và 33% c phn Masan Brewery; Vingroup chi mt s tin rt đáng k đ mua li h thng siêu th Maximark…

Vi nhng tim năng trên, các chuyên gia d báo, giá tr các thương v M&A c năm 2016 có th đt mc 6 t USD, vi 600 thương v, phá k lc ca năm 2015.

Và, ni lo sau M&A

Bên cnh nhng tác đng tích cc ca hot đng M&A, thì cũng còn nhng mt trái, như: Hình thành thế lc đc quyn, thâu tóm thù đch có th trit tiêu các doanh nghip nh, doanh nghip bn x...

Thc ra, ni lo b thâu tóm sau các thương v M&A đình đám đã được nhc đi nhc li t nhiu năm trước đây, bi nhng thương hiu ni tiếng ca Vit Nam, như: kem đánh răng D Lan, bánh ko Kinh Đô, Ph 24... cũng ln lượt thuc v các đi gia nước ngoài.

Đc bit, gn đây, ni lo này li ln hơn bao gi hết, khi hàng lot thương v M&A trong lĩnh vc bán l được thc hin. T thương v ca hơn na năm trước, khi Tp đoàn TCC Holdings ca Thái Lan thâu tóm thành công h thng Metro Cash & Carry Vit Nam t tay Tp đoàn Metro Group ca Đc đ đi tên thành Mega Market, hay trước đó na là vic Aeon (Nht Bn) mua thêm 30% c phn ca Fivimart và 49% c phn ca Citimart, ri Berli Jucker Plc (BJC) ca Thái Lan đã mua h thng 42 ca hàng FamilyMart (Nht Bn) ti Vit Nam và đi tên thành B’mart đến gn đây là Central Group hoàn tt vic mua li BigC Vit Nam…

Vi vic mua li Big C Vit Nam, th trường bán l nước ta có nguy cơ b thng tr bi người Thái

Do đó, nhng lo ngi v vic b thâu tóm thù đch nhm trit tiêu các doanh nghip nh, doanh nghip bn x là điu hoàn toàn có căn c. Bi, các đi gia này đang không ngng m rng s hin din ti Vit Nam và mt khi h thng bán l Vit Nam rơi vào tay nhà đu tư nước ngoài, thì t hn hàng hóa Vit Nam s gp nhiu khó khăn khi vào các h thng này, do các chui bán l ngoi s ưu tiên hàng hóa ca nước h.

Trước làn sóng này, trên báo Din đàn doanh nghip, chuyên gia kinh tế Phm Chi Lan không khi st rut. Bà Lan lo ngi, s lượng doanh nghip ca người Vit Nam s chng còn được bao nhiêu.

T câu chuyn thi gian qua nhiu doanh nghip bán l Vit b các doanh nghip nước ngoài thâu tóm, trên báo Xây dng, PGS, TS. Ngô Trí Long đã đt ra mt “li cnh tnh”, mt thông đip v năng lc cnh tranh cũng như cht lượng ca doanh nghip Vit Nam.

“Nếu năng lc cnh tranh, tim lc ca doanh nghip Vit mà mnh thì không bao gi doanh nghip ngoi có th thâu tóm được. Cho nên đây là biu hin, du hiu đu tiên đ doanh nghip Vit biết rng, nếu mà không tiếp tc ci cách, ci t tt hơn, thì cui cùng cũng s b thua thit và phá sn”, PGS, TS. Ngô Trí Long cho biết.

Ngoài ra, đ xy ra thc trng nhiu doanh nghip phi bán mình, ti Hi ngh “Hip đnh Đi tác xuyên Thái Bình Dương (TPP): Cơ hi và thách thc trong kinh doanh ti Vit Nam” , ngày 08/04/2016, ông Trương Đình Tuyn, nguyên B trưởng B Thương mi cho rng còn có li là t phía Nhà nước.

“Nhà nước chưa to được mt môi trường kinh doanh n đnh, an toàn, nhiu doanh nghip trong nước không tiên liu được, ch nhìn thy s bt n trong môi trường kinh doanh và cm thy bp bênh nếu tiếp tc duy trì”, ông Tuyn nói.

Đ hn chế nhng bt cp, đng thi đy nhanh các hot đng M&A, góp phn tích cc vào vic b sung ngun vn cho nn kinh tế, ti Din đàn M&A Vit Nam 2016 ngày 18/08/2016, ông Nguyn Thế Phương, Th trưởng B Kế hoch và Đu tư cho rng, các cơ quan qun lý cn hoàn thin h thng quy đnh pháp lut v hot đng M&A và kim soát hot đng này trong nn kinh tế. V phía doanh nghip cn nâng cao năng lc cnh tranh đ có bn lĩnh chng li làn sóng thâu tóm ca các doanh nghip ngoi./.

Tham kho t:

1. Hng Sơn (2016). Sôi đng th trường mua bán và sáp nhp doanh nghip, truy cp t http://hanoimoi.com.vn/Tin-tuc/Thuong-hieu-DN/843733/soi-dong-thi-truong-mua-ban-va-sap-nhap-doanh-nghiep

2. Hoàng Phương (2016). M&A: Va mng, va lo, truy cp t http://enternews.vn/ma-vua-mung-vua-lo.html

3. Lê Huy Tho (2016). Thy gì t vic các doanh nghip nước ngoài thâu tóm th trường bán l, truy cp t http://www.baoxaydung.com.vn/news/vn/kinh-te/thay-gi-tu-viec-cac-doanh-nghiep-nuoc-ngoai-thau-tom-thi-truong-ban-le-viet-nam.html

Kim Hiền

© Kinh tế và Dự báo - Bộ Kế hoạch và Đầu tư