Mỗi thế giới chỉ có một chuyến bay đầu tiên

17:17 | 21/04/2021 Print
- Đó là câu nói của Kỹ sư trưởng MiMi Aung của dự án thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) nhân sự kiện máy bay trực thăng Ingenuity của NASA đã bay lơ lửng thành công trong 40 giây trong bầu khí quyển mỏng của sao Hỏa.

NASA đã thực hiện chuyến bay chạy bằng năng lượng đầu tiên trên một thế giới khác. Sự khéo léo, rô-bốt rô-bốt nằm trong sứ mệnh Kiên trì của cơ quan, được cất cánh từ bề mặt sao Hỏa vào ngày 19 tháng 4, trong chuyến bay dài 39,1 giây, đây là một bước ngoặt trong ngành hàng không liên hành tinh.

Thách thức lớn nhất trong việc thiết kế Ingenuity là làm cho nó đủ nhỏ và nhẹ

Chuyến bay thử nghiệm ngắn của Ingenuity là chuyến bay ngoài Trái đất tương đương với việc Anh em nhà Wright lái máy bay của họ trên các cồn cát ven biển tại Kitty Hawk, Bắc Carolina vào năm 1903. Để tưởng nhớ, chiếc trực thăng mang theo một mảnh vải muslin cỡ tem thư từ Wright. Kỹ sư trưởng của dự án MiMi Aung nói: “Bây giờ chúng ta có thể nói rằng con người đã bay một phi thuyền trên một hành tinh khác”.

Bốn chuyến bay tiếp theo, mỗi chuyến kéo dài đến 90 giây, được lên kế hoạch trong hai tuần tới. Phần tiếp theo được lên lịch dự kiến ​​vào ngày 22 tháng 4. Trong đó, Ingenuity sẽ hướng đến mục tiêu là bay lên cao 5 mét so với bề mặt, bay ngang khoảng 2 mét, sau đó bay lùi 2 mét và hạ cánh tại chính nơi nó đã cất cánh. Cuối cùng máy bay trực thăng có thể bay nhanh hơn và xa hơn, bay tới 300 mét tính từ điểm cất cánh của nó. Mỗi chuyến bay liên tiếp sẽ thúc đẩy khả năng của Ingenuity để xem máy bay không người lái hoạt động tốt như thế nào trong bầu khí quyển mỏng của sao Hỏa.

Trước đó, một số cơ quan vũ trụ đã gửi máy bay trôi dạt đến các hành tinh khác như Vega 1 và Vega 2 của Liên Xô đã gửi các quả bóng bay vào bầu khí quyển của Sao Kim vào năm 1985. Nhưng chuyến bay của Ingenuity là chuyến bay có điều khiển đầu tiên trên một hành tinh khác. John Grunsfeld, một cựu phi hành gia, người đã phê duyệt chương trình Ingenuity, cho biết: “Tôi thực sự vui mừng với cách mà nó đã diễn ra”.

Anubhav Datta, một kỹ sư hàng không vũ trụ tại Đại học Maryland ở College Park, người đã nghiên cứu các khái niệm về máy bay trực thăng trên sao Hỏa trong nhiều thập kỷ cho rằng, nếu chúng ta thực sự nghiêm túc với các sứ mệnh của con người lên sao Hỏa, chúng ta nên nghiêm túc khám phá những gì đang chờ đợi ở đó. "Những nơi thú vị nhất mà chúng tôi muốn khám phá không phải trên đất bằng mà là lên dốc, trên vách đá, xuống miệng núi lửa và vào hang động". Máy ảnh và các thiết bị khác trên máy bay trực thăng có thể ghi lại thông tin về những nơi như vậy.

NASA hiện đang chế tạo một chiếc máy bay cỡ ô tô với kế hoạch gửi lên mặt trăng Titan của sao Thổ. Được thiết lập để phóng vào năm 2027, máy bay sẽ khám phá bầu khí quyển của Titan, nơi có mật độ dày hơn Trái đất bốn lần và rất giàu các hợp chất hữu cơ nguyên thủy. Đó là một môi trường rất khác với môi trường mà Ingenuity đang trải qua trên sao Hỏa.

Cận cảnh Ingenuity đang ngồi trên bề mặt sao Hỏa. Ảnh: NASA / JPL-Caltech / ASU

Thách thức lớn nhất trong việc thiết kế Ingenuity là làm cho nó đủ nhỏ và nhẹ. Chiếc trực thăng chỉ nặng 1,8 kg. Các kỹ sư đã thử nghiệm nó trên Trái đất trong một buồng đặc biệt tại JPL mà từ đó gần như toàn bộ không khí đã bị hút ra ngoài, để mô phỏng bầu khí quyển mỏng của sao Hỏa.

So với một máy bay trực thăng có kích thước tương tự trên Trái đất, Ingenuity có các cánh quạt lớn hơn quay nhanh hơn nhiều để nâng nó lên không khí mỏng trên sao Hỏa.

Bầu khí quyển sao Hỏa mỏng có nghĩa là gió ở đó không đặc biệt mạnh. Sự khéo léo có thể xử lý những cơn gió trên 10 mét/giây một chút khi đang bay và những cơn gió mạnh hơn khi nó ở trên mặt đất. Nó được cung cấp năng lượng bởi các tấm pin mặt trời để giữ ấm trong những đêm băng giá trên Sao Hỏa, khi nhiệt độ có thể giảm xuống -90 ºC tại miệng núi lửa Jezero. Dự kiến chuyến du hành trên sao Hỏa sẽ kết thúc ngày 4/5/2021.

(Lược dẫn từ The Nature)

Hồng Lĩnh

© Kinh tế và Dự báo - Bộ Kế hoạch và Đầu tư