Đánh giá lại, bội chi năm 2015 lên tới 6,1%

08:00 | 01/03/2016 Print
- So với chỉ tiêu Quốc hội đặt ra 5% thì đã tăng quá lớn, song nếu lấy con số tuyệt đối bội chi bao nhiêu đồng mà Quốc hội thông qua, thì Chính phủ đã thực hiện đúng, tổng số tiền không tăng.

Tăng trưởng năm 2015 là thành tựu lớn

Trong phiên họp báo Chính phủ ngày 29/02, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Khắc Định cho biết, Chính phủ đã nghe Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Bộ Tài chính báo cáo bổ sung đánh giá về tình hình kinh tế-xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2015.

Theo đó, về cơ bản thì những nhận định, đánh giá và các số liệu vẫn khớp với báo cáo mà Chính phủ đã trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 10 (khi đó lấy số liệu 9 tháng, còn 3 tháng cuối năm là ước tính), mặc dù có một số số liệu thay đổi, tăng giảm chút ít. Nhìn lại cả năm có nhiều chỉ số tích cực hơn, nhiều số liệu đáng mừng hơn và có nhiều thành tích trên các lĩnh vực kinh tế-xã hội, an ninh-quốc phòng, cải cách hành chính… Trong 14 chỉ tiêu Quốc hội giao, có 12 chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch.

Trong các chỉ tiêu đạt và vượt, Phó Chủ nhiệm Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh 2 chỉ tiêu: tăng trưởng GDP và việc làm.

Nếu như theo kế hoạch đề ra từ đầu năm là tăng trưởng GDP đạt 6,2%, thì tại tháng 10, Chính phủ đã dự báo có thể đạt 6,5%, tức là cao hơn kế hoạch. Nhưng với đánh giá lại trong báo cáo bổ sung, chúng ta đạt tới 6,68%. Đây là thành tựu rất lớn và là tăng trưởng cao nhất trong 8 năm qua. Tăng trưởng này càng có ý nghĩa khi năm 2015 chúng ta gặp rất nhiều khó khăn, thách thức cả trong nước và thế giới, đặc biệt là giá dầu, giá nông sản giảm mạnh. Chỉ tính riêng dầu và nông sản chúng ta bị thiệt hại khoảng 5,4-5,5 tỉ USD mà GDP vẫn tăng 6,68%.

Về việc làm, trước đây rất đáng lo là trong bối cảnh kinh tế suy giảm thì tạo việc làm sẽ không đạt chỉ tiêu 1,6 triệu người/năm, nhưng sang năm nay đánh giá lại đạt 1,625 triệu, tức là vượt 1,6%.

Với 2 chỉ tiêu không đạt, ông Định cho biết là do những nguyên nhân khách quan và có cả những sai sót trong tính toán.

Chỉ tiêu trồng rừng không đạt, lý do là khi xác định tỉ lệ bao phủ rừng, chúng ta xác định ở mức cao quá, không chính xác. Nay đánh giá lại thì không phải như thế nên mức tăng độ bao phủ rừng vẫn tăng khá nhưng tính theo chỉ tiêu thì không đạt bởi mức cơ sở đánh giá cao quá.

Về kim ngạch xuất khẩu cũng không đạt, chỉ tăng 7,9% trong khi kế hoạch là 10%. Lý do không đạt là do giá dầu, giá nông sản giảm sâu, nhiều giá khác giảm trong khi lượng hàng hóa xuất khẩu đều tăng nhưng kim ngạch giảm vì giá thế giới giảm.

Một điểm đáng lưu ý trong bổ sung đánh giá về tình hình kinh tế-xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2015 là bội chi ngân sách lên tới 6,1% so với kế hoạch đề ra là 5%, liệu có phải tăng bội chi không? Chính phủ đã phân tích và kết luận là không phải tăng bội chi về mặt con số tuyệt đối. Đây là tỉ số, còn con số tuyệt đối là bội chi bao nhiêu đồng, bao nhiêu tỉ thì Quốc hội thông qua và Chính phủ thực hiện đúng con số tuyệt đối đó. Nhưng tính trên tỉ trọng GDP thì do giá để tính GDP giảm và chi phí đầu tư vẫn giữ nguyên nên tỉ trọng bội chi tăng lên. Tỉ trọng tăng nhưng tổng số tiền không tăng.

Phó Chủ nhiệm Nguyễn Khắc Định cho biết, Chính phủ đánh giá chung trong năm 2015, chúng ta đạt rất nhiều thành tựu trên tất cả các lĩnh vực với sự cố gắng của tất cả các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp, nhân dân, dưới lãnh đạo của Đảng, thực hiện nghị quyết của Quốc hội và sự điều hành của Chính phủ.

Bám sát diễn biến thế giới để thực hiện tốt kế hoạch 2016

Trong 2 tháng đầu năm 2016, Chính phủ đánh giá các bộ, ngành, địa phương và cả hệ thống chính trị đã triển khai khẩn trương nghị quyết của Quốc hội. Chính phủ thực hiện đồng bộ chương trình, kế hoạch, chăm lo đời sống nhân dân, an sinh xã hội và các lĩnh vực khác trên tất cả các mặt đời sống. Tình hình sau 2 tháng có chuyển biến trên tất cả các lĩnh vực. Kinh tế vĩ mô ổn định, chỉ số tăng giá tiêu dùng thấp, tín dụng có tăng, xuất khẩu tăng.

Cụ thể hai tháng qua, xuất siêu trên 860 triệu USD. Giải ngân và thu hút vốn FDI tăng cao. Sản xuất cả 3 khu vực công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ tăng trưởng tốt dù nông nghiệp vừa rồi có khó khăn vào đầu vụ. Du lịch cũng tăng trưởng khá, khách nước ngoài 2 tháng tăng 16,2%, các lĩnh vực văn hóa xã hội, y tế, giáo dục, lao động việc làm, an sinh xã hội 2 tháng qua đều thực hiện tốt...

Về phương hướng nhiệm vụ trong thời gian tới, Chính phủ chỉ đạo tất cả các cấp, các ngành, cả hệ thống chính trị, cấp ủy đảng, chính quyền địa phương, các bộ, ngành Trung ương, các cơ quan, công chức phải thực hiện tốt nhiệm vụ của năm 2016 một cách đồng bộ, đồng thời quyết tâm trên tất cả các lĩnh vực.

Việt Nam đã hội nhập rất sâu rộng nên những tác động từ thế giới đều tác động trực tiếp rất mạnh. Theo dự báo của các tổ chức dự báo uy tín thế giới, tăng trưởng kinh tế của thế giới trong năm 2016 sẽ giảm. Các cường quốc kinh tế hiện nay đều ở trong mức độ tăng trưởng thấp, chưa thoát ra khỏi khó khăn hoặc suy giảm. Thương mại toàn cầu được dự báo cũng sẽ giảm, tạo nên sức ép cạnh tranh hết sức mạnh cho doanh nghiệp trong nước. Giá dầu thô giảm và diễn biến hết sức khó lường.

Trước tình hình đó, Chính phủ yêu cầu tất cả các cấp, các ngành các cơ quan Trung ương, địa phương phải theo sát, phân tích kỹ tình hình, dự báo và phản ứng chính sách kịp thời, cố gắng giành thế chủ động để vượt qua khó khăn thách thức, biến thách thức thành cơ hội. Thủ tướng đã chỉ đạo các Bộ trưởng phải trực tiếp nắm tình hình, trực tiếp thúc đẩy các quan hệ đối ngoại để đưa hàng hóa Việt Nam ra thị trường nước ngoài, tranh thủ uy tín chính trị của Đảng ta, của Nhà nước ta.

Một trọng tâm trong gian tới mà Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo là phải tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư và kinh doanh, nhất là trong bối cảnh chúng ta hội nhập, tham gia hiệp định TPP, các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

Theo phân tích và thống kê của nhiều tổ chức trên thế giới, năm 2015 các chỉ tiêu về môi trường kinh doanh của Việt Nam đều đạt và vượt mức trung bình của các nước ASEAN 6. Chỉ số khởi sự doanh nghiệp tăng 6 bậc, chỉ số cạnh tranh toàn cầu trong 5 năm qua tăng 19 bậc. Theo đánh giá của Diễn đàn Kinh tế Thế giới, năm 2010, Việt Nam đứng thứ 75/139, năm 2015 xếp thứ 56/140, tăng 19 bậc. Chỉ số sáng tạo toàn cầu theo báo cáo của Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới và một số đại học có uy tín, xếp hạng của Việt Nam năm 2010 là 71/125, năm 2015 đạt 52/141 và trong ASEAN-6, Việt Nam chỉ xếp sau Singapore và Malaysia. Như vậy các chỉ số của chúng ta về môi trường cạnh tranh, đầu tư kinh doanh rất tốt, có nhiều tiến bộ.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác mà Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh là các cấp, các ngành phải tập trung chỉ đạo khẩn trương, quyết liệt đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình trọng điểm quốc gia sử dụng vốn ODA, vốn đầu tư trung hạn, vốn trái phiếu chính phủ, vốn ngân sách Nhà nước. Tất cả các dự án này đã được phê duyệt có danh mục trong quy hoạch, các cấp, các ngành phải chủ động đẩy nhanh tiến độ vì việc này không chỉ có ý nghĩa trong năm 2016 mà có ý nghĩa tiền đề cho 5 năm sau.

Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng chỉ đạo, đối với các vấn đề y tế, giáo dục, lao động việc làm, khoa học công nghệ, các vấn đề xã hội nói chung thì các bộ, các ngành tập trung chỉ đạo phát huy những kết quả đã đạt được, kiên trì theo các chương trình, kế hoạch mà Chính phủ đã có chỉ đạo./.

Anh Đức

© Kinh tế và Dự báo - Bộ Kế hoạch và Đầu tư