Cập nhật ngày 01/06/2018 - 08:55:18

           

Doanh nghiệp cần chủ động phòng vệ thương mại trong sân chơi hội nhập

- Hội nhập kinh tế càng sâu, các doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt với tranh chấp, khiếu kiện phòng vệ thương mại ngày càng nhiều. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp Việt phải chủ động bảo vệ mình trong sân chơi hội nhập.

Đi tượng b điu tra vô cùng đa dng

Trong xu hướng hi nhp sâu rng vi nn kinh tế thế gii, thi gian gn đây, hàng hóa xut khu ca Vit Nam ngày càng phi đi mt nhiu hơn vi các v kin phòng v thương mi.

Theo Cc Phòng v thương mi (B Công Thương), tính đến đu tháng 5/2018, đã có 128 v vic phòng v thương mi được khi xướng điu tra bi 17 quc gia và vùng lãnh th đi vi hàng hoá xut khu ca Vit Nam. Trong s đó, Hoa Kỳ là nước khi xướng điu tra nhiu nht (25 v, chiếm 20%); th hai là Th Nhĩ Kỳ (19 v, chiếm 15%); th ba là n Đ (15 v, chiếm 12%) và th tư là EU (14 v, chiếm 11%). Dn đu là các v vic điu tra chng bán phá giá (77 v vic, chiếm 60%); tiếp đó là các v vic t v (23 v, chiếm 18%); th ba là các v vic chng ln tránh thuế chng bán phá giá (17 v vic, chiếm 13%) và cui cùng là các v vic chng tr cp (11 v vic, chiếm 9%).

Đin hình mt s v vic có tác đng tiêu cc đến sn xut ca doanh nghip trong nước, như: M điu tra áp dng bin pháp t v vi pin năng lượng mt tri, thép cán ngui và thép carbon chng mòn, tôm, cá da trơn...; Australia điu tra chng bán phá giá vi dây thép; Canada điu tra chng bán phá giá và chng tr cp đi vi sn phm khp ni bng đng ca Vit Nam… 

Mi đây nht, ngày 25/5/2018, Cơ quan biên phòng Canada (CBSA) đã khi xướng điu tra bán phá giá và tr cp đi vi vi sn phm thép cán ngui dng cun hoc dng thanh có xut x hoc nhp khu t Trung Quc, Hàn Quc, Vit Nam.

Thép là mặt hàng đối diện khá nhiều với các vụ kiện phòng vệ thương mại

Trao đi vi Báo Hi quan, ông Chu Thng Trung, Phó Cc trưởng Cc phòng v thương mi (B Công Thương) cho biết, hàng hoá là đi tượng b điu tra áp dng bin pháp phòng v thương mi vô cùng đa dng, t các mt hàng nông, thy sn cho đến các sn phm công nghip chế biến, chế to. Trước đây, ch nhng mt hàng có kim ngch xut khu ln, như: thu sn, da giày mi b kin, nhưng nay, ngay c nhng mt hàng có kim ngch nh cũng phi đi mt vi các v kin. Có th nói, bt c hàng hoá xut khu nào cũng có kh năng là đi tượng b điu tra áp dng phòng v thương mi.

Nguyên nhân do đâu?

Lý gii vì sao hàng hóa xut khu Vit Nam li đi mt vi nhiu v kin phòng v thương mi, ông Trn Thanh Hi, Phó Cc trưởng Cc Xut nhp khu (B Công Thương) cho biết trên báo Sài Gòn gii phóng, vic chm công nhn Vit Nam là nước có nn kinh tế th trường đã khiến cho doanh nghip ni có nguy cơ đi mt vi rào cn thương mi. Tính đến nay, ch có 69 nước công nhn nn kinh tế th trường ca Vit Nam. Trong đó, các th trường nhp khu ln hàng hóa ca Vit Nam là M, châu Âu, Canada, Brazil, Th Nhĩ Kỳ… li không công nhn điu này. Thc tế này đã dn đến phương pháp tính biên đ bán phá giá gây thit hi ln cho các doanh nghip Vit Nam. 

Các hip hi doanh nghip trong nước cũng cho biết, thi gian qua, thông tin hàng hóa ca Vit Nam đến th trường nước ngoài còn nhiu hn chế. Trong khi đó, nhiu báo chí trong và ngoài nước liên tc phn ánh hàng hóa Vit Nam có gian ln xut x. Cho nên, các nước đã đt nghi vn v vic mt lượng ln hàng hóa ca các nước khác di chuyn sang Vit Nam đ gian ln xut x, nhm tn dng ti đa ưu đãi thuế xut khu. Vì vy, các nước s s dng ti các công c phòng v thương mi nhiu hơn đ bo v li ích ca mình trong cuc cnh tranh vi hàng hóa nhp khu.

Theo ông Chu Thng Trung, trong bi cnh tiến trình t do hoá thương mi toàn cu ngày càng sâu rng, các hàng rào thương mi truyn thng như thuế quan dn dn được d b, các cam kết m ca th trường được đy mnh cùng vi s gia tăng ca các hip đnh thương mi t do (FTA) song phương và đa phương. Đây được xem là mt trong nhng nguyên nhân chính dn đến các bin pháp phòng v thương mi ngày càng được s dng nhiu như mt công c hp pháp đ bo h sn xut trong nước.

Mt nguyên nhân khác đó là, tính chu kỳ ca các nn kinh tế cũng nh hưởng đến s gia tăng ca các bin pháp phòng v thương mi. Các chuyên gia pháp lý v thương mi quc tế đã ch ra rng, s lượng các v vic phòng v thương mi xy ra nhiu hơn trong thi kỳ suy thoái và khng hong kinh tế. Khi đó, các ngành sn xut trong nước b suy gim có xu hướng vin đến các bin pháp phòng v thương mi đ bo v li ích ca mình. 

Ngoài ra, ông Trung cũng cho rng, các chui giá tr sn xut toàn cu đang ngày càng được m rng và liên kết nhiu quc gia vi nhau cũng là lý do tác đng đến các bin pháp phòng v thương mi. Do đó, các v kin v phòng v thương mi phát sinh nhng xu hướng mi như kin chùm, kin chng ln tránh thuế, kin kép… làm gia tăng s lượng các v kin v  phòng v thương mi.

Kháng kin phòng v thương mi còn nhiu lúng túng

Bên cnh vic phi đi mt vi hàng lot v điu tra phòng v thương mi, công tác kháng kin ca mt s ngành hàng, doanh nghip cũng chưa hiu qu và còn nhiu lúng túng. Hơn na, vic kháng kin thành công mt v vic không h đơn gin, bi cn có s phi hp cht ch gia doanh nghip, hip hi và Chính ph.

Theo Phó Cc trưởng Cc phòng v thương mi (B Công Thương), công tác kháng kin ca mt s ngành hàng, doanh nghip trong nước còn chưa thc s hiu qu, do thiếu kinh nghim ng phó vi các v kin phòng v thương mi so vi đi th nước ngoài. Tình trng này xut phát t nhiu nguyên nhân, như: mc đ hiu biết ca đa s các doanh nghip Vit Nam v phòng v thương mi còn hn chế, chưa có nhiu kinh nghim kháng kin, chưa có kế hoch đu tư hp lý vào vic kháng kin, cũng như chưa có chiến lược, đnh hướng rõ ràng, quyết tâm và chuyên nghip khi kháng kin.

Mt khác, năng lc tài chính ca các doanh nghip Vit Nam còn yếu, trong khi chi phí đ kháng kin rt cao, đ thành công có th cn phi thuê lut sư tư vn dày dn kinh nghim t chính nước khi xướng điu tra.

Trong khi đó, nhiu doanh nghip chưa đáp ng yêu cu ca cơ quan điu tra trong vic cung cp tài liu, s liu, h thng lưu gi tài liu, hp đng, d liu, hoá đơn chưa đy đ, khoa hc và h thng. Mt s doanh nghip còn tâm lý né tránh, không tham gia hoc tham gia không đy đ vào công tác kháng kin trong khi s tham gia vào toàn b quá trình gii quyết v vic li có vai trò quyết đnh cơ hi thành công cho doanh nghip.

Gii pháp nào trong thời gian tới?

Nn kinh tế Vit Nam da nhiu vào hot đng xut khu, do vy, đ hi nhp được vi kinh tế thế gii, bt buc các doanh nghip xut khu cn đi din vi các v kin phòng v thương mi. Tuy nhiên, điu quan trng nht là các doanh nghip cn có nhng gii pháp đ hn chế thp nht vic b khi kin phòng v thương mi cũng như tăng kh năng thng kin.

Tr li Báo Sài Gòn gii phóng, ông Trn Quc Khánh, Th trưởng B Công Thương cho biết, B s h tr các doanh nghip trong nước thc hin khi xướng điu tra phòng v thương mi vi nhng hàng hóa nhp khu vào Vit Nam và h tr doanh nghip làm vic trc tiếp vi các t chc, các bên liên quan đến điu tra phòng v thương mi. Tuy nhiên, doanh nghip cũng cn phi hp tác cht ch vi cơ quan chc năng trong vic cung cp thông tin liên quan đến công tác kháng kin, tránh tình trng doanh nghip né tránh, không cung cp thông tin, thm chí ém thông tin, d liu, s liu hàng hóa xut khu. H qu là không phi ch có mt doanh nghip xut khu mà tt c doanh nghip, ngành hàng đó đu b thit hi.

Đng thi, Th trưởng B Công Thương cũng chia s, hin Vit Nam đang có giao thương vi 200 quc gia trên thế gii, nhưng hàng hóa Vit ch mi xut khu ti hơn 50 nước. Trong thi gian ti, B Công Thương yêu cu các tham tán thương mi h tr doanh nghip tiếp cn và m rng hơn na th trường xut khu. Song song đó, B đy mnh làm vic vi phía M và châu Âu đ xem xét li chính sách kinh tế th trường đi vi Vit Nam. Do đó, bin pháp kh thi nht nhm gim thiu ri ro chính là doanh nghip phi ch đng m rng th trường xut khu.

Ngoài ra, ông Chu Thng Trung cho rng, đ hn chế thp nht vic b khi kin phòng v thương mi, đng thi gia tăng kh năng thành công khi tham gia vào các v kin, các doanh nghip nên t bo v mình bng cách trang b cho mình nhng kiến thc cơ bn v pháp lut phòng v thương mi. Doanh nghip nên thường xuyên có hot đng trao đi thông tin vi hip hi và cơ quan qun lý nhà nước, nhm nm bt được nhng thông tin cnh báo sm v kh năng b khi kin ti th trường xut khu, t đó lên phương án điu chnh hot đng kinh doanh đ tránh b khi kin.

Đc bit, khi v vic đã được khi xướng điu tra, doanh nghip xut khu cn tích cc tham gia vào công tác kháng kin, hp tác đy đ vi cơ quan điu tra đ tránh trường hp cơ quan điu tra s dng d liu sn có bt li đ tính toán biên đ phá giá, tr cp.

Tr li trên Báo Người lao đng, lut sư Trn Hu Huỳnh, Ch tch Trung tâm Trng tài quc tế ti Vit Nam (VIAC) cho biết, khi các hip đnh thương mi t do (FTA) giúp thuế nhp khu v 0%, nhưng nhiu th trường vn mun bo h ngành sn xut trong nước, thì nên tăng cường phòng v thương mi vi các bin pháp chng bán phá giá, chng tr cp và t v trước hàng nhp khu. Đây được xem là bin pháp cui cùng đ bo v hàng ni đa. Ngoài ra, vai trò ca các hip hi ngành hàng cũng rt quan trng khi cn nm bt tình hình hot đng ca doanh nghip thành viên, thu thp s liu thng kê và tăng cường làm vic vi cơ quan qun lý, như: Tng cc Thng kê, Tng cc Hi quan, B Công Thương đ đ xut bin pháp phòng v thương mi khi cn thiết./.

Tham kho t các ngun:

http://baocongthuong.com.vn/canada-dieu-tra-san-pham-thep-can-nguoi-dang-cuon-dang-thanh-nhap-khau-tu-viet-nam.html

http://www.sggp.org.vn/go-rao-can-phong-ve-thuong-mai-514171.html

http://www.baohaiquan.vn/Pages/Truoc-Ap-luc-kien-phong-ve-thuong-mai-Hoc-cach-song-chung-voi-lu.aspx

https://nld.com.vn/kinh-te/nen-chu-dong-kien-phong-ve-thuong-mai-20170401220505876.htm

Hồng Ánh (tổng hợp)
* Ý kiến bạn đọc
* Tin đáng chú ý
* Các tin liên quan