Cập nhật ngày 16/11/2011 - 16:35:33

           

Các Bộ bắt tay “siết chặt” quản lý khối doanh nghiệp FDI

- Trước tình trạng các doanh nghiệp FDI vay vốn của các tổ chức tín dụng Việt Nam nhưng hoạt động không hiệu quả. Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước đã có những động thái “siết” quản lý đối với khối doanh nghiệp này

Trước tình trạng các doanh nghiệp (DN) FDI vay vốn của các tổ chức tín dụng hoạt động tại Việt Nam nhưng hoạt động không hiệu quả. Đặc biệt có trường hợp bỏ trốn đã gây ảnh hưởng tiêu cực tới môi trường kinh doanh và đầu tư tại Việt Nam.  Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước đã có những động thái “siết” quản lý đối với khối DN này nhất là trong vấn đề vay vốn để hoạt động, đầu tư, kinh doanh.

Yêu cầu của thực tiễn

Thời gian gần đây, thực tế đã xuất hiện tình trạng một số doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài vay vốn của các tổ chức tín dụng hoạt động tại Việt Nam nhưng hoạt động không hiệu quả, phải ngừng hoạt động. Đặc biệt, có trường hợp, nhà đầu tư nước ngoài đã bỏ trốn đã gây ảnh hưởng tiêu cực tới hoạt động kinh doanh của các tổ chức tín dụng, cũng như môi trường đầu tư tại Việt Nam.

Theo thống kê trong các năm 1998 - 2010, ở một số địa phương, vốn thực hiện dự án thấp hơn đăng ký ban đầu rất nhiều lần, chỉ đạt khoảng trên 5 tỷ USD. Trong đó, vốn chuyển từ nước ngoài vào chỉ trên 3,36 tỷ USD, còn lại là vốn vay từ các tổ chức tín dụng, ngân hàng trong nước.

Điển hình là tỉnh Hải Dương, từ năm 2005, UBND tỉnh này chấp thuận cho tập đoàn Kenmark (Đài Loan) đầu tư 500 triệu USD vào khu công nghiệp Việt Hoà ở thành phố Hải Dương. Do có nhiều lợi thế: là dự án xây dựng các khu sản xuất công nghiệp, kinh doanh – dịch vụ, khu đô thị, được định hướng trong quy hoạch phát triển công nghiệp tỉnh Hải Dương nên chủ đầu tư đã dễ dàng vay vốn hàng chục triệu USD từ các ngân hàng: SHB chi nhánh Quảng Ninh, ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV) chi nhánh Thành Đô, Habubank chi nhánh Bắc Ninh…

Tuy nhiên, đến tháng 5/2010, hai nhà máy của Kenmark đột ngột ngừng sản xuất. Chủ đầu tư bỏ về nước do xảy ra một số tranh chấp trong việc thực hiện dự án. Các khoản nợ của Kenmark tại các tổ chức tài chính Việt Nam khoảng 50 triệu USD. Các ngân hàng đã kê biên tài sản của doanh nghiệp này.

Theo thống kê của cơ quan chức năng, hiện có hơn 230 dự án của các doanh nghiệp Đài Loan, Hàn Quốc được cấp chứng nhận đầu tư, giấy phép hoạt động nhưng đã giải thể, phá sản. Trong đó, có một số chủ đầu tư doanh nghiệp FDI có khả năng là lừa đảo do chỉ xin giấy chứng nhận đầu tư để vay vốn sau đó đã rút về nước không thực hiện dự án, chiếm đoạt vốn vay. Hiện nay, có 22 dự án tại 12 địa phương nợ ngân hàng không có khả năng trả với số tiền gần 80 triệu USD, chủ yếu ở hai tỉnh Hải Dương và Phú Thọ.

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp FDI sử dụng dự án để vay vốn ngân hàng dưới hình thức tài sản đảm bảo là giá trị quyền sử dụng đất và tài sản được hình thành từ vốn vay.

Và hành động của các cơ quan quản lý

Trong bối cảnh hiện nay, Chính phủ đang chỉ đạo rất sâu sát và quyết liệt việc thực hiện Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 24/02/2011, trong đó có nội dung phải quản lý chặt chẽ về ngoại hối và tiền tệ.

Trước những bất cập trong công tác quản lý đầu tư trực tiếp nước ngoài, ngày 19/9/2011, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 1617/CT-TTg về việc tăng cường thực hiện và chấn chỉnh công tác quản lý này trong thời gian tới.

Một trong những giải pháp được đề ra là: nâng cao hiệu quả công tác quản lý dòng vốn đầu tư nước ngoài (chuyển vốn vào Việt Nam, vay, trả nợ nước ngoài, vay các tổ chức tín dụng trong nước của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài).

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ cũng như căn cứ vào tình hình thực tiễn, ngày 17/10/2011, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã phát đi công văn số 7055/BKHĐT-ĐTNN đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo các đơn vị chức năng (Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban Quản lý các Khu Kinh tế, Khu Công nghiệp, Khu Công nghệ cao và các đầu mối tham mưu cấp, quản lý Giấy chứng nhận đầu tư) tổ chức rà soát, kiểm tra tình hình hoạt động của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có vay vốn của ngân hàng thương mại trong nước.

Đồng thời, xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm pháp luật hoặc không có khả năng triển khai, thông báo ngay cho Ngân hàng thương mại có biện pháp thu hồi các khoản cho vay.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đề nghị, các đầu mối trên có văn bản yêu cầu các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn báo cáo tình hình vay vốn từ các tổ chức tín dụng hoạt động tại Việt Nam (bao gồm cả vốn vay từ các tổ chức tín dụng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam).

Cùng ngày, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng phát đi công văn 7057/BKHĐT-ĐTNN. Trong đó, đề nghị NHNN ra văn bản yêu cầu các ngân hàng thương mại trong nước rà soát, báo cáo về tình hình cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài vay vốn của các ngân hàng thương mại trong nước để đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam, cũng như các DN Việt Nam và DN có vốn đầu tư nước ngoài vay vốn để đầu tư ra nước ngoài (theo Hợp đồng vay vốn đang còn hiệu lực).

Ngoài ra, Bộ cũng đề nghị NHNN có nghiên cứu và đánh giá về xu hướng ngày càng nhiều ngân hàng thương mại trong nước mở các ngân hàng con, chi nhánh tại nước ngoài. Thậm chí có ngân hàng mở ngân hàng con, ngân hàng liên doanh tại nước ngoài, sau đó lại mở chi nhánh ngược trở lại Việt Nam. Từ đó, nêu ra các tác động tích cực, tiêu cực đối với nền kinh tế cũng như chỉ rõ các nguy cơ liên quan đến an ninh tài chính, tiền tệ của đất nước.

Đồng thuận với hành động “siết” quản lý hoạt động của khối doanh nghiệp FDI của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, ngày 15/11/2011 NHNN đã có văn bản số 8848/NHNN-CSTT yêu cầu các TCTD báo cáo số liệu cho vay đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trước ngày 30/11/2011.

Theo đó, NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài báo cáo về tình hình cho vay đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài để đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam theo các hợp đồng tín dụng còn hiệu lực đến 31/10/2011; tình hình cho vay đối với khách hàng để đầu tư ra nước ngoài theo các hợp đồng còn hiệu lực đến 31/10/2011.

An Nhi

* Ý kiến bạn đọc
* Tin đáng chú ý
* Các tin liên quan