Cập nhật ngày 09/09/2014 - 00:14:40

           

Ưu đãi đối với Samsung: Cần cân nhắc giữa lợi ích và chi phí

- Với tư cách nhà xuất nhập khẩu chính, chiếm 35% sản lượng hàng hóa tại cảng hàng không quốc tế Nội Bài và dự kiến tăng lên 50% trong vài năm tới, hiện nay Samsung vẫn đang nhận được khá nhiều ưu tiên về chính sách thuế, chính sách hải quan ưu tiên…

Hàng loạt ưu đãi

Kể từ khi đặt chân tới Việt Nam đến nay, Samsung đã được hưởng ưu đãi đầu tư cao nhất như một doanh nghiệp công nghệ cao cao, với các ưu đãi, như: được áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp hàng năm bằng 10% trong suốt thời gian thực hiện dự án; được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 4 năm kể từ khi có thu nhập chịu thuế và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo...

Đặc biệt, Chính phủ đã đồng ý điều chỉnh các tiêu chí nghiên cứu và phát triển (R&D) đối với các dự án của Samsung Electrics Việt Nam (SEV).

Cụ thể là: SEV được áp dụng cách tính tỷ lệ lao động (5%) làm việc trong lĩnh vực R&D căn cứ trên cơ sở tính số lao động không sản xuất 3 ca/ngày (một ngày làm việc 8 giờ; tuần làm việc 5 ngày).

Còn về chi phí cho hoạt động R&D đối với phần mở rộng vẫn phải thực hiện theo quy định của Luật Công nghệ cao, nhưng cho phép được tính toàn bộ chi phí các hình thức đào tạo (trong và ngoài nước) và chi phí hỗ trợ đào tạo và chi phí tài trợ các tổ chức khoa học và công nghệ trong nước vào chi phí cho hoạt động R&D của doanh nghiệp.

Về những ưu đãi riêng của Bắc Ninh, Tỉnh đã giảm 50% thuế thu nhập doanh nghiệp cho 3 công ty của Samsung sau khi hết điều kiện miễn giảm của Chính phủ. Ngoài ra, địa phương này cũng dành nhiều tỷ đồng để giải phóng mặt bằng và đảm bảo điện, nước cho các dự án của Samsung.

Tiếp sau những chính sách ưu tiên về thuế của Chính phủ, bộ ngành và địa phương, Samsung tiếp tục nhận được ưu đãi lớn về lĩnh vực hải quan vì đạt các tiêu chuẩn làm ăn lâu dài và đầu tư vào công nghệ cao tại Việt Nam.

Chính sách ưu đãi hải quan được Bộ Tài chính kiến nghị nằm trong chế độ doanh nghiệp ưu tiên với những doanh nghiệp lớn, dự án quan trọng trong Thông tư số 86/2013/TT-BTC về áp dụng chế độ ưu tiên Hải quan đối với doanh nghiệp ưu tiên.

Theo đó, các ưu tiên về chính sách hải quan đối với ba công ty của Samsung sẽ là miễn kiểm tra hồ sơ hải quan và hàng hóa thực tế; khai hải quan 1 lần; được ưu tiên áp dụng chế độ tự thanh khoản, hoàn thuế trước và sau kiểm tra… trong quá trình thông quan, trước và sau thông quan.

Mặc dù, chính sách ưu đãi hải quan cho doanh nghiệp ưu tiên có quy định doanh nghiệp phải đạt 24 tháng mới được thụ hưởng, xét yếu tố này thì 3 công ty của Samsung đều chưa đủ 2 năm.

Cùng với đà ưu đãi trên, mới đây, Samsung tiếp tục trình lên Cục Hàng không mong muốn được có một nhà ga hàng hóa riêng tại cảng hàng không Nội Bài. Điều này có thể là minh chứng cho việc ưu đãi “chồng” thêm ưu đãi.

Song, chưa xứng đáng

Mặc dù đã làm được nhiều điều, song đến nay, Samsung vẫn chưa thuyết phục được các chuyên gia kinh tế, bởi dù xuất khẩu lớn nhưng Samsung cũng nhập khẩu đến 80% giá trị, đóng góp đáng kể vào tỷ lệ nhập siêu của Việt Nam.

Nếu con số 23 tỷ USD giá trị kim ngạch xuất khẩu Samsung mang về chiếm 17% tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2013 được đánh giá rất cao thì con số nhập khẩu của doanh nghiệp này cũng rất lớn, 21 tỷ USD. Tức là giá trị gia tăng của Samsung tại Việt Nam chỉ vỏn vẹn chỉ 2 tỷ USD. Năm 2012, doanh nghiệp này cũng chỉ đóng góp 500 triệu USD giá trị gia tăng trong số 12–13 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu.

Lý do được Samsung đưa ra chính là việc tìm kiếm đối tác cung cấp linh phụ kiện cho hãng tại Việt Nam quá khó và rất ít doanh nghiệp Việt Nam lọt được vào chuỗi sản xuất của hãng.

Bên cạnh đó, với hàng loạt những ưu đãi, các doanh nghiệp họ Samsung đóng góp cho ngân sách nhà nước chẳng đáng là bao.

Cụ thể: Năm 2013, với giá trị xuất khẩu hơn 23 tỷ USD nhưng số tiền nộp ngân sách của SEV chỉ  hơn 1.000 tỷ VND.

Cũng theo số liệu của Tổng cục Hải quan, tính đến giữa tháng 7/2014, tổng kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm điện thoại và linh kiện của cả nước đạt khoảng 12,3 tỷ USD, tăng 14,6% so với cùng kỳ năm 2013. Hầu hết trong số này là đóng góp của Samsung. Tuy nhiên, 6 tháng đầu năm, doanh nghiệp này chỉ phải nộp cho ngân sách tỉnh có 974 tỷ VND.

Cần phải cân nhắc

Thực tế, các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã và đang được nhận ưu đãi lớn như việc miễn giảm thuế, đất đai, nhà xưởng, tiếp cận tín dụng dễ dàng… tạo sân chơi bất công bằng khiến các doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ không thể cạnh tranh được đã dẫn đến phá sản hoặc chết lâm sàng. Song chính các doanh nghiệp FDI này vẫn tiếp tục báo cáo kinh doanh thua lỗ tại Việt Nam để xin hưởng miễn giảm thuế, phí, cùng lúc Việt Nam “mất cả chì lẫn chài”.

Theo PGS, TS. Tạ Văn Lợi, Trưởng bộ môn Kinh doanh Quốc tế, Đại học Kinh tế Quốc dân, Việt Nam cần cân nhắc giữa lợi ích và chi phí, thách thức và cơ hội để ưu đãi.

Nếu tất cả các sản phẩm Samsung sản xuất tại Việt nam để xuất khẩu thì nên ưu đãi nhiều vì Samsung như người bạn biết làm ăn đến rủ và chấp nhận chúng ta cùng làm ăn, tao công ăn việc làm và phát triển dịch vụ và công nghiệp hỗ trợ.

Sản phẩm Samsung dành cho xuất khẩu và thâm nhập thị trường nước khác và kiếm lợi nhuận từ thị trường nước khác chứ không phải ở Việt nam nên trong trường hợp này, chúng ta cần xem những ảnh hưởng của đầu tư đến môi trường, văn hóa, xã hội… hơn là tranh luận có nên hay không nên ưu đãi.

Tuy nhiên, với trường hợp Samsung sang thâm nhập thị trường Việt Nam thì lại rất cần lên tiếng bảo vệ các doanh nghiệp trong nước và cân nhắc các ưu đãi.

Theo quan điểm cá nhân của Phó giáo sư thì nên chia rõ đối tượng linh kiện nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu vẫn nên được ưu đãi tuy nhiên cần tăng cường kiểm tra, giám sát những hàng hóa bán nội địa một cách chặt chẽ và minh bạch.

Bên cạnh đó, các chính sách ưu tiên không phải là sự cam kết chắc chắn cho sự thành công của quốc gia nhận đầu tư. Thất bại của ưu đãi ngành công nghiệp ô tô Việt Nam cũng là minh chứng rõ nhất cho điều đó.

Vì vậy, nếu chính sách ưu đãi rõ ràng và tuân theo quy luật kinh tế thì không ưu đãi nhiều cho dự án FDI với mục đích thâm nhập thị trường Việt Nam và chỉ nên ưu đãi nhiều cho dự án FDI với mục đích xuất khẩu trong giai đoạn đầu Việt nam chưa đủ tầm vươn ra quốc tế. Dần dần sẽ tham gia sâu hơn và có nhiều lợi ích hơn. Do đó, không thể nhìn ngắn hạn là Việt Nam chỉ có được việc làm giá rẻ.

Thực tế, lợi thế này sẽ tăng lên nếu Việt Nam có nỗ lực tham gia đúng lộ trình và muốn Việt Nam được lợi nhiều hơn thì cũng nên ưu đãi cho các doanh nghiệp nội địa cung ứng được hàng hóa, linh phụ kiện cho các tập đoàn quốc tế lớn./.

Tham khảo từ các nguồn:

http://baodatviet.vn/kinh-te/doanh-nghiep/bac-ninh-xin-uu-dai-cao-nhat-cho-samsung-dau-tu-3044871/

http://dantri.com.vn/doanh-nghiep/samsung-tiep-tuc-nhan-duoc-uu-dai-dac-biet-936284.htm

http://baodatviet.vn/chinh-tri-xa-hoi/tin-tuc-thoi-su/samsung-xin-ga-bay-riengchuyen-hau-uu-dai-dang-lam-qua-kem-3056572/

http://kinhdoanh.vnexpress.net/tin-tuc/doanh-nghiep/samsung-bac-ninh-nop-ngan-sach-gan-1-000-ty-dong-sau-6-thang-3013122.html

Kim Hiền
* Ý kiến bạn đọc
* Tin đáng chú ý
* Các tin liên quan