Cập nhật ngày 15/01/201 - 16:38:13

           

Cái giá của sự học có quá đắt?

- Du học không còn quá xa lạ đối với người dân Việt, khi mà vai trò của học vấn ngày càng được khẳng định trong nền kinh tế hội nhập như hiện nay. Nhưng đi kèm theo nó là rất nhiều vấn đề về chi phí – hiệu quả cần được làm “tỏ tường”…

Phát triển thành “trào lưu”

Theo báo cáo tổng kết 5 năm công tác bồi dưỡng cán bộ công chức của Bộ Nội vụ, từ 2006 - 2008, Việt Nam đã có 76.000 lượt cán bộ công chức đi đào tạo ở nước ngoài. Trong số đó có các đối tượng là công chức tham mưu, hoạch định chính sách, công chức lãnh đạo quản lý và công chức nguồn là 48.000 người. Đây là con số không hề nhỏ, đó là chưa tính đến ngành điện lực, than, dầu khí, viễn thông... Nhưng, điều đáng chú ý là số du học sinh theo diện học bổng nhà nước mới chỉ chiếm một phần nhỏ, phần lớn còn lại là đi theo diện tự túc, hoặc phải vay từ các nguồn vốn hỗ trợ của chính phủ, công ty… Ông Nguyễn Trường Giang- Vụ Hành chính sự nghiệp-Bộ Tài chính, dẫn số liệu thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, trong năm 2011-2012 có106.104 học sinh, sinh viên du học nước ngoài, tăng 7.568 DHSso với năm 2010-2011và tăng gấp 10 lần so với 10 năm trước.Trong số đó,có khoảng 35% (35.900 người) đang theo học tại các nước châu Á.

Về khách quan, một điều dễ lý giải cho những quyết định du học đó là chất lượng đào tạo của Việt Nam hiện còn kém xa các nước trong khu vực, chưa nói tới các nước phương Tây.

Tuy nhiên, bên cạnh đó thì còn rất nhiều nguyên nhân chủ quan khiến du học trở thành “làn sóng” phát triển mạnh mẽ,  như:nhiều gia đinh muốn con cái họ kiếm việc làm và thậm chí định cư lâu dài ở nước ngoài sau khi học, do đó kế hoạch đầu tư chất xám chỉ là bước đầu trong kế hoạch đầu tư chung;Với việc có người nhà du học nước ngoài, gia đình có thể mở tài khoản tại nước ngoài và có thể chuyển ngoại tệ ra khỏi Việt Nam; Một số gia đình khá giả thậm chí đã đầu tư vào bất động sản tại Hoa Kỳ, Châu Âu, Nhật, Pháp, Úc và các nước khác thông qua cầu nối là con cái mình.Thậm chí, trượt đại học trong nước cũng là lý do để “xuất ngoại”.

Cái giá bỏ ra không hề nhỏ

Theo Viện Giáo dục quốc tế Mỹ, trung bình các chi phí du học của một sinh viên như sau:

        Học phí Đại học tư

Học phí Đại học công lập

Sinh hoạt phí(thuê nhà, ăn uống, điện thoại, đi lại, sách vở…)

Loại thấp

Loại cao

Loại thấp

Loại cao

15.000 USD/năm (300 triệu đồng)

25.000 USD/năm (500 triệu đồng)

10.000 USD/năm (200 triệu đồng)

20.000 USD/năm (400 triệu đồng)

Khoảng 1.000 USD/tháng, tương đương 10.000 USD/học kỳ (200 triệu đồng)

Như vậy, tính tổng cộng cho bốn năm đại học, một tấm bằng cử nhân Hoa Kỳ sẽ tiêu tốn của một gia đình Việt Nam khoảng 2,4 tỷ đồng, nếu theo diện du học tự túc hoàn toàn. Các nước châu Á có vẻ là lựa chọn hợp lý hơn cho du học sinh vì học phí phải chăng hơn rất nhiều. Học phí tối thiểu tại Malaysia vào khoảng 2.800 USD và Singapore là 9.000 USD, Australia vào khoảng từ 10.000 USD - 20.000 USD. Đó cũng là lý do, số du học sinh Việt Nam lựa chọn du học tại một số nước châu Á không ngừng tăng trong những năm qua.

Ông Giang nhấn mạnh, “Bình quân một suất học tập ở nước ngoài phải chi phí tối thiểu 10.000 - 15.000 USD/năm và nhân con số này với số người đang học tập ở nước ngoài sẽ thấy mỗi năm Việt Nam phải chuyển ra nước ngoài ít nhất 1 - 1,5 tỷ USD”.Tuy nhiên, đómới chỉ là cách tính trung bình, chi phí thực có thể còn cao hơn.

Chất lượng đến đâu?

Theo số liệu của lãnh sự Việt Nam tại Sydney (Australia) cho biết, số sinh viên Việt Nam hiện đang du học tại đây là khoảng trên 6.000 người, trong đó có 40% thuộc diện học bổng nhà nước, số còn lại là du học tự túc. Trong khi hầu hết các sinh viên được cử đi học đạt chất lượng học tập tốt, được các trường đại học hàng đầu Australia đánh giá cao, thì có khoảng 50% trong tổng số du học sinh tự túc đạt học lực từ trung bình trở xuống.

 Đóng góp vào việc nâng cao chất lượng du học sinh có phần đóng góp không nhỏ của các cơ quan quản lý. Hiện nay, ở nước ta việc cấp phép liên kết đào tạo với nước ngoài được giao cho nhiều cơ quan chức năng. Tuy nhiên, hầu như tất cả các đơn vị này còn quá dễ dãi trong việc quản lý các đơn vị do mình cấp phép. Thậm chí có trường còn cấp phép cho cả những đơn vị không có thẩm quyền để đào tạo đại học, cao đẳng và sau đại học! Điển hình là mới đây Thanh tra Chính phủ đã công bố một số trường Đại học mắc một loạt sai phạm về cấp phép liên kết đào tạo gây xôn xao dư luận.

Một điều đáng chú ý nữa là, hiện nay ở Việt Nam không có cơ quan nào quản lý số lượng cũng như chất lượng du học sinh tự túc. Cục Đào tạo với nước ngoài (Bộ GD-ĐT) – cơ quan quản lý về lĩnh vực du học khi được hỏi, đã có câu trả lời khá “rõ ràng” rằng: “chúng tôi chỉ quản lý số lượng du học sinh đi học theo diện ngân sách nhà nước, còn về du học sinh tự túc thì không có thông tin gì”. Như vậy, ngay cả cơ quan quản lý chính về vấn đề này còn không kiểm soát được, thì liệu những tấm bằng được gắn mác ngoại trở về nước kia liệu có thực sự “chuẩn”?

Lời kết còn bỏ ngỏ dành cho những người đang quan tâm đến nền giáo dục nước nhà: Việt Nam đang thiếu lắm những người thực sự tài giỏi để gánh vác những trọng trách quốc gia, nhưng cũng cần lắm những đồng vốn được đầu tư hiệu quả, đúng mục đích!

 

 

Loan Trần
* Ý kiến bạn đọc
* Tin đáng chú ý
* Các tin liên quan