Cập nhật ngày 19/09/2014 - 08:58:42

           

Để không mắc kẹt trong bẫy phát triển trung bình

- Châu Á đang đứng trước 2 kịch bản phát triển đến 2050. Đó là một châu Á phát triển thịnh vượng với GDP gấp 10 lần hiện tại hoặc một châu Á mắc kẹt trong bẫy phát triển trung bình.

Đây là nhận định của Bộ trưởng Bộ kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh tại Diễn đàn phát triển châu Á (ADF) lần thứ 5 khai mạc sáng ngày 19/9 tại Hà Nội. Với chủ đề “Những thách thức và chiến lược hướng tới Phát triển bền vững của châu Á” do Việt Nam phối hợp với Nhật Bản và Hàn Quốc tổ chức, Hội thảo đã có sự tham gia của gần 100 đại biểu đến từ các quốc gia trong và ngoài khu vực châu Á.

Theo Bộ trưởng, để tránh bẫy thu nhập trung bình đó, Chính phủ Việt Nam đang nỗ lực tái cấu trúc nền kinh tế và tìm ra hướng phát triển mới dựa vào tăng năng suất lao động, áo dụng khoa học công nghệ tiên tiến và khai thác tiềm năng con người và thể chế để phát triển…

Bộ trưởng nhấn mạnh, trong bối cảnh hội nhập sâu với nhiều Hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã và đang chuẩn bị ký kết, thì lợi thế, ưu đãi của Việt Nam không còn nhiều dư địa để thu hút. Vì vậy quan trọng nhất là phải dựa vào thể chế và yếu tố con người.

Theo GS Keun Lee, Đại học quốc gia Seul, một trong những cách thức để tăng thu nhập bình quân là phải  đổi mới sáng tạo và giáo dục đại học. Ông nhận thấy, các nước có thu nhập trung bình hoặc cao là những quốc gia tập trung vào R&D (Nghiên cứu và phát triển) và giáo dục đại học. Còn ở các quốc gia có mức thu nhập thấp và trung bình là do thể chế và hoạt động giáo dục chỉ ở mức tiểu học hay trung học.

Có thể nhìn từ thành công của Hàn Quốc. Những năm 70-80 của thế kỷ trước, Hàn Quốc vì tối ưu hóa các hoạt động kinh tế đã nhập siêu một cách triền miên, gây ra thâm hụt thương mại rất lớn.

Từ giữa thập kỷ 80, quốc gia này bắt đầu xây dựng năng lực R&D để nâng cấp các hoạt động xuất khẩu, hướng tới hàng hóa có đầu ra cao hơn. Cụ thể là, chính phủ đã miễn thuế R&D, khuyến khích các phòng thí nghiệm R&D tại các công ty.

Từ đó, các công ty của Hàn Quốc bắt đầu thành lập bộ phận R&D, chú trọng đến các công nghệ mang bản sắc của mình. Hàng loạt R&D theo mô hình hợp tác công tư đã tham gia vào việc tạo ra các sản phẩm đầu ra cao cấp, như: chíp bộ nhớ, điện thoại di động… với doanh thu rất lớn. Nhờ đó, Hàn Quốc đã giải quyết được vấn đề bẫy nhập siêu thương mại.

Bên cạnh đó, để vượt qua bẫy thu nhập trung bình, các quốc gia cần phát triển cơ sở hạ tầng trên quan điểm lấy con người làm trung tâm, chú trọng đến tính bền vững về xã hội, môi trường và tài chính (quản lý nợ) và đảm bảo an ninh con người ở mọi cấp độ.

Mặt khác, với nhu cầu to lớn về cơ sở hạ tầng và đô thị hóa trong khu vực, việc thúc đẩy tài chính tư nhân trong khi vẫn đảm bảo chia sẻ tối đa rủi ro và trách nhiệm giữa khu vực nhà nước và khu vực tư nhân là rất quan trọng.

Cuối cùng, phát triển các hạt giống công nghệ hoặc nguồn nhân lực có tính sáng tạo và phù hợp với nhu cầu của nền công nghiệp. Bởi, lao động được đa dạng hóa, được đào tạo và có tay nghề cao cả về chất lượng và số lượng sẽ là nền tảng cơ bản để tải tiến nhanh chóng công nghệ và chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp./.

Trang Trần
* Ý kiến bạn đọc
* Tin đáng chú ý
* Các tin liên quan