Cập nhật ngày 03/02/2021 - 14:47:11

           

Sứ mệnh viết sử ngành khoa học Việt Nam: Cần những người tiếp nối

- Một trong những người viết sử ngành mà tôi kính trọng nhất là GS. Đặng Phong, người viết sử ngành kinh tế. Tiếp nối GS. Đặng Phong, lớp hậu sinh xuất hiện nhiều học giả trẻ tuổi, nhưng người tiêu biểu tôi muốn giới thiệu là TS. Vương Quân Hoàng.

Tại sao “người viết sử ngành” lại quan trọng? 

Th nht, như chúng ta đu biết, Vit Nam cũng như nhiu nước đang phát trin khác đu gp mt vn đ chung, đó là thiếu các b d liu ln, tm mc quc gia, giúp mt người ngoài ngành có th có được bc tranh tng quát v mt ngành/lĩnh vc/ch đim nghiên cu nht đnh.

Th hai, nhiu nhà nghiên cu coi vic viết s ngành là vic ca nhà lch s ch không phi là nhà chuyên môn trong ngành/lĩnh vc c th.

Nhng tác phm hướng ti vic tng kết mt ngành/lĩnh vc/ch đim nht đnh trong mt khong thi gian đ dài đóng vai trò cc kỳ quan trng

Trong bi cnh đó, nhng tác phm hướng ti vic tng kết mt ngành/lĩnh vc/ch đim nht đnh trong mt khong thi gian đ dài, hay như tôi viết tiêu đ, mt tác phm “s ngành” đóng vai trò cc kỳ quan trng. Tt nhiên, người có th viết được s ngành chc chn phi là người “trong ngành” đ lâu, va vp đ nhiu, quan sát đ k và sc so, thì tác phm “s ngành” mi hay được.

Mt trong nhng người viết s ngành mà tôi kính trng nht là GS. Đng Phong, mt người viết s ngành kinh tế. Nhng trước tác ca ông đ li, dù là tiếng Vit, tiếng Anh hay tiếng Pháp, cũng đu giúp mt k ngoi đo như tôi có được bc tranh toàn cnh v vn đ mà ông miêu t. Đc nhng tác phm ca ông, tôi luôn có cm giác như đang được xem mt cun phim tài liu v nhng chuyn xưa cũ, ví d như chuyn buôn bán TP. H Chí Minh sau gii phóng (Đng, 2009), hay chuyn đi tin Vit Nam nhng năm 1980 (Đng, 2008). Có ý kiến còn cho rng, không biết nên gi Đng Phong là s gia viết v kinh tế hay nhà kinh tế viết s cho ngành ca mình na.

Tuy vy thì các tác phm ca Đng Phong hơi thiếu vng các ni dung liên quan đến giai đon 1990 tr đi, và đc bit là t 2000 tr đi. Điu này là d hiu bi giai đon 1990-2010 (năm ông mt), Đng Phong đã ln tui, không còn xông xáo như trước na. Hơn na, cũng có th, trong 20 năm cui đi này (1990-2010), ông đã quá bn bu đ viết v giai đon nhng năm 1980 tr v trước, không còn thi gian đâu làm vic khác na?

Tiếp nối sứ mệnh viết sử ngành

Nhưng ”tre già thì măng mc”, sau Đng Phong thì lp hu sinh xut hin nhiu hc gi tr tui ni bước ông. Và nếu bn mun tôi gii thiu nhng hu sinh tiêu biu ca Đng Phong, thì tôi xin không ngn ngi tiến c mt người, cũng là mt cng s “đàn anh” ca tôi: TS. Vương Quân Hoàng. Không tin, các bn hãy đc th các tác phm mà tác gi này viết chung vi Phm Minh Chính (Chính & Hoàng, 2008, 2009) hay Bch Ngc Chiến (Bch & Vương, 2015) hay Nacy Napier (Napier & Vuong, 2013) thì s thy.

Cun “Kinh tế Vit Nam - Thăng trm và đt phá” là công trình nghiên cu mt giai đon phát trin sôi đng bc nht ca nn kinh tế Vit Nam thi kỳ đi mi

Đc bit, cun “Kinh tế Vit Nam - Thăng trm và đt phá” được Nhà xut bn Chính tr Quc gia - Hà Ni xut bn ln đu vào tháng 5 năm 2009. Tác phm này là mt công trình nghiên cu khoa hc ca hai tác gi Phm Minh Chính và Vương Quân Hoàng v kinh tế Vit Nam trong thi kỳ khng hong kinh tế và hi nhp và là công trình nghiên cu mt giai đon phát trin sôi đng bc nht ca nn kinh tế Vit Nam thi kỳ đi mi. Tác phm viết v nn kinh tế ca Vit Nam vi trng tâm nghiên cu đt vào h thng tài chính - tín dng - tin t, mô t toàn cnh nn kinh tế Vit Nam vi mong mun đ li trong đc gi nhng suy nghĩ v hành trình tiếp tc chinh phc nn kinh tế toàn cu, cùng gic mơ nước Vit Nam phát trin và thnh vượng.

T góc đ cá nhân, tôi cũng rt mun mình tr thành mt người viết s ca ngành mình (giáo dc). Tt nhiên, trong thi đim hin ti, tôi chưa đ sc đ viết nhng tác phm dài hơi, dày dn như ca Đng Phong hay Vương Quân Hoàng, Phm Minh Chính, Bch Ngc Chiến. Mc dù vy, trong điu kin có th, tôi và các cng s cũng đã c gng công b mt s tác phm ngn, mang hơi hướng “chép s”, ví d xem (T-T. Nguyen và cng s, 2020 hoc T. T. H. Nguyen và cng s, 2020).

V lâu dài, tôi rt mun viết mt cun sách, viết li lch s quá trình “xã hi hóa giáo dc” (hay chính xác hơn là “thương mi hóa giáo dc”) (xem Phm & Vũ, 2019) ti Vit Nam, mà có l được khi đng đu tiên vi vic Trung tâm Đi hc Thăng Long (tin thân ca Đi hc Thăng Long ngày nay) ra đi vào năm 1988.

Nhân dp này, tôi cũng mun kêu gi các đng nghip, dù là ngành khoa hc t nhiên hay xã hi nhân văn hãy quan tâm hơn đến ch đ “viết s” này. 

Li cm ơn: Tác gi xin chân thành cm ơn hai cng s Đoàn Phương Thc và Đ Hi Hoàng Nam đã h tr khi viết bài này.

 

TÀI LIU THAM KHO

Bch, N. C. & Vương, Q. H. (2015). Bng chng cuc sng: Suy ngm v phát trin bn vng Vit Nam . Nhà xut bn Chính tr Quc gia.

Chính, P. M., & Hoàng, V. Q. (2008). Bi cnh tài chính Vit Nam 1997-1998 và 2007-2008: Khong cách và biến đi. Nghiên cu Kinh tế, 48(7), 3-24.

Chính, P. M., & Hoàng, V. Q. (2009). Kinh tế Vit Nam: Thăng trm và đt phá. Nxb Chính tr Quc gia, Hà Ni.

Đng, P. (2008). Tư duy kinh tế Vit Nam – Chng đường gian nan và ngon mc 1975 – 1989. Nhà xut bn Tri thc.

Đng, P. (2009). “Phá rào” trong kinh tế vào đêm trước Đi mi. Nhà xut bn Tri thc.

Napier, N. K. & Vuong, Q. H. (2013). What we see, why we worry, why we hope: Vietnam going forward. Boise State University CCI Press.

Nguyen, T-T., Trinh, T. P. T., Ngo, H. T. V., Hoang, N-A., Tran, T., Pham, H-H., & Bui, V-N. (2020). Realistic Mathematics Education in Vietnam: recent policies and practices. International Journal of Education and Practice, 8(1), pp. 57-71. https://doi.org/10.18488/journal.61.2020.81.57.71

Nguyen, T. T. H., Pham H-H., Vuong, Q-H., Cao, Q-T., Dinh, V-H., Nguyen, D. D. (2020). The adoption of international publishing within Vietnamese academia from 1986 to 2020: a review. Learned Publishing. https://doi.org/10.1002/leap.1340

Pham, H. H., & Vu, H. M. (2019). Financing Vietnamese Higher Education: From a Wholly Government-Subsidized to a Cost-Sharing Mechanism. In Reforming Vietnamese Higher Education (pp. 75-90). Springer, Singapore.

Phạm Hùng Hiệp, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và thực hành giáo dục, Trường đại học Phú Xuân, Huế
Tin xem nhiều
* Ý kiến bạn đọc
* Tin đáng chú ý
* Các tin liên quan